Ramai orang masih menyangka semua individu yang memakai uniform Angkatan Pertahanan Awam Malaysia merupakan anggota sukarelawan yang hanya bertugas ketika berlaku banjir, kemalangan atau operasi kecemasan.
Sebenarnya, APM mempunyai kakitangan lantikan perkhidmatan awam yang menerima gaji bulanan, selain anggota Sukarelawan Pertahanan Awam yang berkhidmat mengikut latihan, tugasan dan keperluan operasi.
Kedua-duanya memakai uniform dan boleh terlibat dalam urusan pertahanan awam. Namun, status pelantikan, kaedah permohonan, pendapatan, komitmen masa serta tanggungjawab mereka tidak sama.
Bagi calon yang mencari pekerjaan tetap dalam sektor kerajaan, jawatan seperti Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1 boleh menjadi pilihan. Mereka yang sudah bekerja, belajar atau berniaga pula boleh menyertai Anggota Sukarelawan Pertahanan Awam atau ASPA untuk berbakti mengikut kelapangan masa.
Sebab itu, penting untuk memahami laluan yang betul sebelum mengisi permohonan. Jangan tersalah mendaftar sebagai sukarelawan sedangkan tujuan utama anda ialah mendapatkan jawatan tetap dalam perkhidmatan awam.
Laluan Pertama: Lantikan Tetap Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1
Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1 ialah jawatan dalam Kumpulan Pelaksana bagi klasifikasi Keselamatan dan Pertahanan Awam.
Jawatan ini bukan keahlian sukarelawan. Calon yang berjaya dilantik menjadi kakitangan perkhidmatan awam dan perlu bertugas mengikut penempatan, jadual serta arahan jabatan.
Antara skop yang boleh dikaitkan dengan jawatan ini ialah:
- Membantu operasi menyelamat dan pengurusan bencana.
- Mengendalikan peralatan kecemasan.
- Membantu kerja pusat kawalan operasi.
- Menjalankan latihan pertahanan awam.
- Membantu pengurusan anggota dan logistik.
- Terlibat dalam tugasan kecemasan serta kemanusiaan.
- Menjalankan tugas pentadbiran dan dokumentasi operasi.
- Memastikan aset serta peralatan berada dalam keadaan siap guna.
Tugas sebenar bergantung pada penempatan calon. Ada pegawai ditempatkan di pejabat daerah, negeri, pusat latihan atau bahagian operasi tertentu.
Calon perlu bersedia bahawa pekerjaan ini bukan semata-mata kerja pejabat. Dalam keadaan kecemasan, anggota boleh diarahkan bertugas mengikut keperluan operasi, termasuk di luar waktu kerja biasa.
Gaji Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1
SPA menetapkan jadual gaji Gred KP1 seperti berikut:
- Gaji minimum: RM1,500 sebulan
- Gaji maksimum: RM4,680 sebulan
- Kadar kenaikan gaji tahunan: RM100
Calon yang memiliki SPM atau SVM berkaitan biasanya bermula pada RM1,500. Pemegang SPM bersama SKM Tahap 2 boleh dipertimbangkan pada gaji permulaan RM1,561, manakala SPM bersama SKM Tahap 3 boleh bermula pada RM1,622.
Jumlah tersebut merupakan gaji asas sebelum mengambil kira elaun yang berkenaan dengan perkhidmatan, lokasi, perumahan atau tugasan, tertakluk kepada kelayakan dan peraturan semasa.
Dari sudut faedah persaraan, calon tidak sepatutnya menganggap semua pelantikan baharu secara automatik menerima pencen. Kemudahan persaraan, caruman atau faedah lain bergantung pada jenis pelantikan, surat tawaran dan dasar perkhidmatan awam yang berkuat kuasa ketika seseorang dilantik.
Sebab itu, baca surat tawaran dengan teliti. Periksa sama ada pelantikan dibuat secara tetap, kontrak atau berdasarkan skim tertentu.
Syarat Akademik Untuk Memohon Gred KP1
Calon hendaklah memiliki salah satu kelayakan yang ditetapkan, antaranya:
- Sijil Pelajaran Malaysia atau kelayakan setaraf.
- Sijil Vokasional Malaysia dalam bidang berkaitan.
- SPM bersama Sijil Kemahiran Malaysia Tahap 2.
- SPM bersama Sijil Kemahiran Malaysia Tahap 3.
- Bekas anggota polis atau tentera dalam kategori tertentu yang memenuhi syarat perkhidmatan.
Bagi laluan SPM, SVM dan SKM tertentu, calon perlu memiliki sekurang-kurangnya Kepujian Gred C dalam mata pelajaran Bahasa Melayu pada peringkat SPM atau SVM.
Satu kesilapan biasa calon ialah hanya memasukkan keputusan SPM dalam SPA9 tetapi terlupa mendaftarkan kelayakan SVM atau SKM.
SPA menetapkan bahawa kelayakan tersebut perlu dimasukkan dalam bahagian yang betul:
- SVM di bahagian Maklumat Kelayakan Akademik.
- SKM di bahagian Maklumat Kelayakan Akademik.
- Maklumat bekas tentera di bahagian Maklumat Bekas Tentera.
Jika maklumat kelayakan tidak dimasukkan dengan lengkap, sistem mungkin tidak memadankan calon dengan jawatan yang layak dipohon.
Syarat Fizikal dan Pancaindera Bukan Sekadar Formaliti
Jawatan Pembantu Pertahanan Awam melibatkan tugas beruniform dan operasi. Sebab itu, calon perlu memenuhi ukuran fizikal serta pancaindera yang ditetapkan.
Antara syarat rasminya ialah:
- Tinggi minimum 1.57 meter bagi lelaki.
- Tinggi minimum 1.53 meter bagi wanita.
- Berat minimum 48 kilogram bagi lelaki.
- Berat minimum 46 kilogram bagi wanita.
- Indeks Jisim Badan antara 19 hingga 26.
- Ukuran dada tertentu bagi calon lelaki.
- Lulus ujian penglihatan V6/9 tanpa cermin mata.
- Tidak mempunyai masalah pengecaman warna.
- Pendengaran tidak cacat.
- Diperakui sihat oleh pengamal perubatan berdaftar.
Calon yang mempunyai keputusan akademik baik masih boleh gagal tapisan sekiranya ukuran fizikal tidak memenuhi syarat.
Jika anda benar-benar berminat, ukur tinggi, berat dan BMI lebih awal. Jangan tunggu sehingga menerima panggilan ujian fizikal baru mahu membuat persediaan.
Persediaan kecergasan yang boleh dimulakan
Calon boleh membina rutin mudah seperti:
- Berjalan pantas atau berjoging.
- Latihan naik turun tangga.
- Tekan tubi.
- Bangkit tubi.
- Latihan kekuatan kaki.
- Latihan stamina dan pernafasan.
- Menjaga berat badan dalam julat BMI yang ditetapkan.
Tujuannya bukan untuk membina badan seperti atlet profesional. Calon perlu menunjukkan bahawa tubuh mampu mengendalikan latihan, peralatan dan situasi operasi dengan selamat.
Cara Memohon Jawatan Tetap APM Melalui SPA9
Permohonan Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1 perlu dibuat melalui Sistem SPA9.
Langkah asasnya ialah:
- Daftar atau log masuk ke akaun SPA9.
- Lengkapkan maklumat peribadi.
- Masukkan keputusan SPM atau SVM.
- Daftarkan kelayakan SKM jika ada.
- Semak bahagian ukuran fizikal.
- Pilih jawatan Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1 apabila tersedia dalam senarai.
- Hantar dan simpan pengesahan pendaftaran.
- Kemas kini pendaftaran sebelum tamat tempoh sah.
Mendaftar SPA9 tidak bermakna calon terus mendapat panggilan.
SPA akan membuat padanan berdasarkan kekosongan, syarat skim, kelayakan, maklumat calon dan urusan pengambilan yang sedang dijalankan.
Calon yang melepasi tapisan boleh dipanggil untuk menduduki ujian psikometrik, ujian fizikal, pancaindera, kecergasan atau temu duga, bergantung pada kaedah pengambilan bagi urusan tersebut.
Tip penting semasa menunggu panggilan
Jangan menukar nombor telefon atau alamat e-mel tanpa mengemas kini SPA9.
Semak juga:
- Peti masuk e-mel.
- Folder spam.
- Portal semakan SPA.
- Tarikh luput pendaftaran SPA9.
- Maklumat keputusan akademik.
- Pilihan jawatan.
- Pengumuman urusan pengambilan.
Ramai calon bukan gagal kerana tidak layak. Mereka terlepas peluang kerana pendaftaran tamat tempoh atau tidak menyedari panggilan ujian telah dikeluarkan.
Laluan Kedua: Anggota Sukarelawan Pertahanan Awam
Anggota Sukarelawan Pertahanan Awam ialah orang awam yang mendaftar untuk mengikuti latihan dan membantu APM mengikut keperluan.
Mereka bukan kakitangan tetap kerajaan hanya kerana memakai uniform APM.
Anggota sukarelawan boleh datang daripada pelbagai latar belakang seperti:
- Pekerja swasta.
- Penjawat awam.
- Peniaga.
- Pelajar institusi pengajian tinggi.
- Pemandu.
- Juruteknik.
- Tenaga pengajar.
- Individu yang berminat dengan kerja kemanusiaan.
APM menerangkan bahawa sukarelawan dilatih untuk menghadapi bencana dan operasi, menjalankan tugas menyelamat serta membantu fungsi pertahanan awam. Anggota yang diiktiraf perlu menamatkan kursus asas, memperoleh sijil dan diberikan nombor keanggotaan.
Apakah Tugas Anggota Sukarelawan?
Bergantung pada latihan, penugasan dan keperluan daerah, anggota boleh terlibat dalam:
- Bantuan banjir.
- Operasi pemindahan mangsa.
- Pertolongan cemas.
- Kawalan pusat pemindahan sementara.
- Bantuan kemalangan.
- Latihan kecemasan.
- Pengendalian komunikasi radio.
- Pengurusan logistik.
- Aktiviti kemasyarakatan.
- Tugasan pejabat atau pentadbiran.
- Program kesiapsiagaan bencana.
Tidak semua anggota baharu akan terus diturunkan ke operasi besar.
Mereka perlu melalui latihan, memahami arahan, menjaga disiplin dan menunjukkan kemampuan sebelum diberikan tanggungjawab yang lebih mencabar.
Syarat Menjadi Sukarelawan APM
Syarat asas yang dipaparkan APM ialah:
- Warganegara Malaysia.
- Berumur 18 tahun ke atas.
- Sihat tubuh badan.
- Tidak mempunyai kecacatan fizikal yang menjejaskan tugas.
- Memiliki sekurang-kurangnya SRP, LCE atau PMR.
- Tidak menyertai badan beruniform lain.
- Berminat menjalankan tugas secara sukarela.
Sesetengah pejabat daerah mungkin membuat tapisan tambahan berdasarkan keperluan platun, kapasiti latihan, kesihatan dan kekosongan pengambilan.
Had umur maksimum seperti 45 tahun kadangkala digunakan dalam pelaksanaan pengambilan tertentu di peringkat daerah. Namun, halaman rasmi APM yang disemak hanya menyatakan umur minimum 18 tahun. Calon berumur lebih tinggi disaran menghubungi Pejabat Pertahanan Awam Daerah bagi mendapatkan pengesahan sebelum memohon.
Boleh sertai APM jika sudah menjadi anggota RELA atau Wataniah?
Syarat rasmi APM menyatakan pemohon tidak boleh menyertai badan beruniform yang lain.
Ini penting kerana latihan, penugasan dan tanggungjawab antara pasukan boleh bertindih.
Beritahu pihak APM secara jujur jika anda pernah atau masih berdaftar dengan:
- RELA.
- Askar Wataniah.
- Pasukan sukarelawan beruniform lain.
- Kor tertentu yang mempunyai komitmen aktif.
Jangan menyembunyikan keanggotaan kerana perkara tersebut boleh menimbulkan masalah ketika semakan atau penugasan.
Elaun Anggota Sukarelawan APM
Sukarelawan bukan menerima gaji bulanan tetap seperti kakitangan Gred KP1.
Bayaran dibuat dalam bentuk elaun berdasarkan latihan, tugas atau tempoh perkhidmatan yang diluluskan.
Kadar rujukan yang sering digunakan ialah:
- RM8 sejam bagi anggota Lain-lain Pangkat
- RM9.80 sejam bagi peringkat pegawai
Portal rasmi APM mengesahkan bahawa anggota sukarelawan boleh menerima elaun berkhidmat, uniform, kemudahan tertentu dan saguhati tahunan. Namun, kadar terperinci semasa tidak dipaparkan pada halaman keanggotaan yang disemak. Calon perlu mengesahkan kadar, had jam, syarat tuntutan dan jenis tugasan yang layak dibayar dengan PDPA masing-masing sebelum mendaftar.
Satu perkara yang perlu difahami, elaun sukarelawan bukan pendapatan tetap.
Jumlah yang diterima bergantung pada:
- Tugasan yang diluluskan.
- Tempoh bertugas.
- Kehadiran latihan.
- Peruntukan semasa.
- Rekod kehadiran.
- Pengesahan pegawai.
- Kategori pangkat.
- Peraturan tuntutan.
Jangan menyertai ASPA dengan anggapan ia boleh menggantikan gaji pekerjaan sepenuh masa.
Nilai utama penyertaan ialah pengalaman, latihan, disiplin, kemahiran menyelamat dan peluang berbakti kepada masyarakat.
Latihan yang Boleh Diperoleh Sebagai Sukarelawan
APM menyenaraikan beberapa bidang latihan yang boleh dipelajari oleh anggota, termasuk:
- Asas pertolongan cemas.
- Pengurusan bencana.
- Operasi menyelamat.
- Komunikasi radio.
- Pengendalian peralatan operasi.
- Navigasi peta dan kompas.
- Asas kebombaan.
- Ikhtiar hidup.
- Menyelamat di air.
- Penggunaan alat pernafasan.
- Latihan menyelam bagi anggota yang layak.
Tidak semua latihan diberikan serentak kepada anggota baharu.
Biasanya anggota perlu bermula dengan kursus asas sebelum mengikuti latihan lanjutan berdasarkan kelayakan, kekosongan dan keperluan pasukan.
Cara Memohon Menjadi Sukarelawan ASPA
Permohonan boleh dibuat melalui sistem dalam talian APM atau dengan berurusan terus di pejabat APM berhampiran.
Portal pendaftaran semasa menggunakan Sistem Pengurusan Angkatan Bersepadu atau MyAPM dan menyediakan fungsi Permohonan Pendaftaran ASPA serta semakan status permohonan.
Calon juga boleh hadir ke:
- Pejabat Pertahanan Awam Daerah.
- Pejabat Pertahanan Awam Negeri.
- Pejabat atau cawangan APM yang diarahkan.
Portal rasmi APM sendiri menyarankan pemohon berhubung dengan PDPA terdekat bagi urusan keanggotaan.
Proses yang lazim dilalui
- Mengisi permohonan dalam talian atau borang manual.
- Menyerahkan dokumen pengenalan.
- Mengemukakan salinan kelayakan akademik.
- Menjalani semakan kesihatan atau tapisan asas.
- Menunggu panggilan pihak daerah.
- Menghadiri taklimat dan Kursus Asas Pertahanan Awam.
- Menamatkan kursus dengan jayanya.
- Menerima nombor keanggotaan apabila pendaftaran disahkan.
Mengisi borang sahaja belum menjadikan seseorang anggota aktif.
APM menetapkan bahawa sukarelawan yang berdaftar perlu menamatkan kursus asas, memperoleh sijil dan diberikan nombor keanggotaan.
Dokumen yang Elok Disediakan Lebih Awal
Sebelum pergi ke pejabat daerah, sediakan:
- Salinan MyKad.
- Gambar berukuran pasport.
- Salinan sijil akademik.
- Maklumat pekerjaan.
- Maklumat waris.
- Rekod kesihatan jika diminta.
- Maklumat keanggotaan badan beruniform terdahulu.
- Lesen memandu, jika ada.
- Sijil kemahiran berkaitan.
Sijil seperti pertolongan cemas, kejururawatan, menyelam, memandu kenderaan berat, komunikasi, pendawaian atau kemahiran teknikal boleh menjadi nilai tambah.
Namun, jangan menganggap sijil tersebut membolehkan anda melangkau kursus asas APM.
Jadual Perbandingan Lantikan Tetap dan Sukarelawan APM
| Perkara | Lantikan Tetap Pembantu Pertahanan Awam KP1 | Sukarelawan Pertahanan Awam ASPA |
|---|---|---|
| Status | Kakitangan perkhidmatan awam mengikut jenis pelantikan | Anggota sukarelawan |
| Cara memohon | Sistem SPA9 | Sistem MyAPM atau PDPA/PNPA |
| Kelayakan minimum | SPM, SVM atau kelayakan lain yang ditetapkan | Sekurang-kurangnya SRP/LCE/PMR |
| Umur minimum | 18 tahun bagi permohonan perkhidmatan awam | 18 tahun |
| Pendapatan | Gaji bulanan mengikut Gred KP1 | Elaun berdasarkan latihan atau tugasan yang diluluskan |
| Gaji atau elaun asas | Gaji minimum RM1,500 | Kadar rujukan RM8 sejam bagi LLP dan RM9.80 sejam bagi pegawai, tertakluk pengesahan semasa |
| Komitmen | Sepenuh masa mengikut jadual dan penempatan | Mengikut latihan, tugasan dan kelapangan yang dipersetujui |
| Tapisan fizikal | Ukuran fizikal dan pancaindera khusus | Perlu sihat dan sesuai menjalankan tugas |
| Proses pemilihan | Tapisan SPA, psikometrik, fizikal dan temu duga mengikut urusan | Tapisan daerah, kursus asas dan pendaftaran anggota |
| Faedah | Gaji, elaun dan kemudahan berdasarkan skim pelantikan | Latihan, uniform, elaun bertugas dan kemudahan tertentu |
| Laluan kemajuan | Kenaikan pangkat dalam skim perkhidmatan | Kenaikan pangkat pasukan berdasarkan syarat dan perkhidmatan |
| Sesuai untuk | Individu yang mahu membina kerjaya tetap dalam APM | Orang awam yang mahu berkhidmat secara sukarela |
Jangan Keliru Antara Pangkat Uniform dan Gred Jawatan
Ini antara perkara yang kerap mengelirukan calon.
Gred KP1 ialah gred perkhidmatan awam. Pangkat seperti Prebet, Koperal, Sarjan, Leftenan atau Kapten pula berkaitan struktur pangkat dalam pasukan.
Seseorang pegawai boleh mempunyai jawatan hakiki dalam perkhidmatan awam dan pada masa sama menggunakan pangkat tertentu dalam struktur APM.
Bagi sukarelawan pula, kenaikan pangkat pasukan tidak bermaksud mereka secara automatik menjadi penjawat awam.
Begitu juga, pengalaman sebagai sukarelawan tidak menjamin lantikan tetap.
Jika anggota sukarelawan mahu mendapatkan jawatan KP1, mereka masih perlu:
- Mendaftar SPA9.
- Memenuhi syarat akademik.
- Melepasi ukuran fizikal.
- Lulus tapisan.
- Menduduki ujian yang ditetapkan.
- Menghadiri temu duga jika dipanggil.
- Bersaing dengan calon lain.
Pengalaman ASPA boleh membantu calon memahami budaya, disiplin dan operasi APM. Namun, keputusan lantikan tetap tetap tertakluk pada proses rasmi SPA.
Laluan Mana Lebih Sesuai Dengan Anda?
Pilih lantikan tetap jika anda:
- Mahu kerjaya sepenuh masa.
- Bersedia ditempatkan mengikut keperluan.
- Memenuhi syarat akademik dan fizikal.
- Mahu menerima pendapatan bulanan tetap.
- Sanggup bekerja dalam situasi kecemasan.
- Berminat membina kerjaya jangka panjang dalam keselamatan dan pertahanan awam.
Pilih laluan sukarelawan jika anda:
- Sudah mempunyai pekerjaan atau sedang belajar.
- Mahu berbakti pada masa lapang.
- Mahu mempelajari kemahiran menyelamat.
- Berminat dengan aktiviti kemanusiaan.
- Bersedia mengikuti latihan dan arahan.
- Tidak mengharapkan pendapatan bulanan tetap.
Ada juga calon yang memilih untuk menyertai ASPA terlebih dahulu sambil menunggu peluang jawatan tetap dibuka.
Pendekatan ini boleh memberikan pengalaman sebenar tentang disiplin, latihan dan operasi APM. Namun, jangan sertai semata-mata untuk mendapatkan “jalan mudah” ke jawatan kerajaan kerana tiada jaminan penyerapan automatik.
Berkhidmat Bukan Sekadar Memakai Uniform
Uniform APM kelihatan kemas dan berwibawa. Namun, di sebaliknya ada latihan, disiplin, risiko serta tanggungjawab terhadap keselamatan orang ramai.
Ketika berlaku banjir, kemalangan atau bencana, anggota mungkin bertugas ketika orang lain sedang berehat bersama keluarga.
Mereka perlu mematuhi arahan, mengawal emosi dan membuat keputusan dengan tenang. Kadang-kadang kerja yang dilakukan tidak mendapat perhatian ramai, tetapi sangat bermakna kepada mangsa yang sedang memerlukan bantuan.
Jika anda mahukan kestabilan pekerjaan dan memenuhi syarat, daftarkan jawatan KP1 dalam SPA9.
Jika anda masih mahu belajar, bekerja atau berniaga sambil memberi khidmat kepada masyarakat, hubungi PDPA dan mulakan laluan sebagai sukarelawan.
Kedua-duanya merupakan bentuk perkhidmatan yang mulia. Bezanya ialah tahap komitmen dan status pelantikan.
Soalan Lazim Tentang Kerjaya APM
1. Adakah anggota sukarelawan APM boleh diserap terus menjadi kakitangan tetap?
Tidak secara automatik. Anggota sukarelawan yang mahu menjadi Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1 masih perlu memohon melalui SPA9 dan melalui proses pengambilan rasmi. Pengalaman sukarelawan boleh menjadi pendedahan berguna, tetapi bukan jaminan lantikan.
2. Bolehkah seseorang yang sedang bekerja menyertai ASPA?
Boleh, tertakluk kepada kemampuan menghadiri latihan dan tugasan serta peraturan majikan masing-masing. Pemohon juga tidak boleh menjadi anggota aktif badan beruniform lain sebagaimana syarat yang ditetapkan APM.
3. Adakah sukarelawan APM menerima elaun setiap bulan?
Tidak semestinya. Elaun bergantung pada latihan atau tugasan yang diluluskan, jumlah jam, rekod kehadiran dan peruntukan. Sukarelawan tidak menerima gaji bulanan tetap seperti kakitangan Gred KP1. Portal APM mengesahkan kewujudan elaun berkhidmat, tetapi kadar serta kaedah tuntutan perlu disahkan dengan pejabat APM daerah.
Nota editorial: Maklumat gaji, syarat lantikan dan saluran permohonan disemak berdasarkan portal rasmi SPA serta APM pada 10 Julai 2026. Kadar elaun sukarelawan, had umur daerah dan proses pengambilan boleh berubah mengikut arahan serta peruntukan semasa. Calon disaran mendapatkan pengesahan daripada SPA atau Pejabat Pertahanan Awam Daerah sebelum membuat permohonan.
