Gaji pertama sudah masuk. Apabila membuka slip gaji, jumlah yang diterima pula sedikit berbeza daripada angka dalam surat tawaran.
Ada potongan KWSP, PERKESO dan mungkin juga Sistem Insurans Pekerjaan atau SIP.
Bagi pekerja muda, soalan yang biasa timbul ialah, “Kenapa gaji saya dipotong?”
Bagi pekerja berusia pula, persoalannya berbeza:
“Saya sudah melepasi umur persaraan tetapi masih bekerja. Majikan masih perlu mencarum ke?”
Jawapannya bergantung pada jenis caruman dan umur pekerja.
KWSP berfungsi terutamanya sebagai simpanan persaraan. PERKESO pula menyediakan perlindungan keselamatan sosial jika pekerja mengalami bencana pekerjaan, keilatan atau kematian mengikut skim yang berkenaan.
Usia 60 tahun tidak bermaksud semua bentuk caruman dihentikan.
Bagi KWSP, caruman wajib masih boleh berterusan sehingga pekerja mencapai umur maksimum yang ditetapkan. Bagi PERKESO, pekerja yang terus bekerja selepas usia 60 tahun masih perlu didaftarkan dan dilindungi, tetapi jenis skim serta pihak yang membayar caruman berubah.
Had Umur dan Kadar Caruman KWSP
KWSP membenarkan seseorang didaftarkan sebagai ahli dan mula mencarum seawal usia 14 tahun.
Umur maksimum caruman pula ialah 75 tahun. Ini bermakna pekerja yang masih bekerja dan belum mencapai umur 75 tahun tidak boleh dianggap sudah terkeluar daripada sistem KWSP hanya kerana mereka telah melepasi umur persaraan biasa.
Caruman wajib KWSP melibatkan dua bahagian:
- Syer pekerja yang dipotong daripada gaji
- Syer majikan yang dibayar oleh majikan
Kedua-dua jumlah tersebut dimasukkan ke dalam akaun KWSP pekerja.
Pekerja Warganegara Malaysia Berumur Bawah 60 Tahun
Bagi pekerja warganegara Malaysia yang belum mencapai umur 60 tahun, kadar lazim ialah:
- Syer pekerja: 11%
- Syer majikan: 13% bagi gaji RM5,000 dan ke bawah
- Syer majikan: 12% bagi gaji melebihi RM5,000
Walau bagaimanapun, majikan tidak sepatutnya mengira jumlah caruman dengan hanya mendarab peratusan secara tepat bagi kebanyakan julat gaji.
Amaun sebenar perlu dirujuk kepada Jadual Ketiga Akta KWSP 1991. Pengiraan berasaskan peratusan tepat hanya dibenarkan dalam keadaan tertentu, termasuk bagi upah melebihi RM20,000.
Sebagai contoh, apabila kadar disebut 11%, jumlah sebenar pada slip gaji mungkin berbeza sedikit daripada kiraan kalkulator biasa kerana KWSP menggunakan julat upah dan amaun caruman dalam jadual rasmi.
Pekerja Warganegara Berumur 60 Hingga Bawah 75 Tahun
Apabila pekerja warganegara mencapai umur 60 tahun tetapi masih bekerja, kadar berkanun yang terpakai ialah:
- Syer pekerja: 0%
- Syer majikan: 4%
Ini bermaksud pekerja tidak lagi dipotong syer KWSP daripada gaji pada kadar berkanun, tetapi majikan masih mempunyai kewajipan mencarum.
Pengurangan syer majikan kepada 4% diperkenalkan bagi membantu menggalakkan pengambilan dan pengekalan pekerja berusia lebih 60 tahun, sambil membolehkan mereka terus menambah simpanan persaraan.
Ada pekerja yang menyangka kadar selepas umur 60 tahun ialah “separuh daripada caruman biasa”.
Anggapan itu tidak tepat bagi pekerja warganegara Malaysia.
Kadar berkanun asas bagi kumpulan ini ialah 0% daripada pekerja dan 4% daripada majikan, tertakluk kepada amaun dalam Jadual Ketiga Bahagian E.
Bolehkah Pekerja Berumur 60 Tahun Memilih Untuk Mencarum Sendiri?
Boleh.
Walaupun syer pekerja berkanun ialah 0%, pekerja boleh memilih untuk menambah simpanan melalui caruman sukarela seperti i-Simpan atau memohon caruman melebihi kadar berkanun melalui kemudahan yang disediakan KWSP.
Caruman sukarela i-Simpan terbuka kepada ahli warganegara Malaysia atau pemastautin tetap yang berumur bawah 75 tahun.
Keputusan ini berguna kepada pekerja yang masih mempunyai pendapatan selepas usia 60 tahun dan mahu menambah dana persaraan tanpa bergantung sepenuhnya pada caruman majikan.
Had Umur dan Skim Perlindungan PERKESO
Struktur PERKESO berbeza daripada KWSP.
PERKESO bukan akaun simpanan yang boleh dikeluarkan apabila seseorang mencapai umur tertentu. Ia ialah sistem perlindungan keselamatan sosial berdasarkan caruman dan kelayakan skim.
Semua pekerja yang layak perlu didaftarkan tanpa mengira umur. Namun, umur pekerja menentukan sama ada mereka dilindungi di bawah Caruman Jenis Pertama atau Caruman Jenis Kedua.
Caruman Jenis Pertama: Pekerja Bawah 60 Tahun
Caruman Jenis Pertama meliputi:
- Skim Bencana Pekerjaan
- Skim Keilatan
Kadar caruman ialah:
- Syer majikan: 1.75%
- Syer pekerja: 0.5%
Caruman dibuat berdasarkan gaji bulanan anggapan dan jadual caruman rasmi PERKESO, bukannya semata-mata pengiraan peratusan terus.
Skim Bencana Pekerjaan memberi perlindungan terhadap kemalangan atau penyakit yang berkaitan dengan pekerjaan.
Skim Keilatan pula memberi perlindungan 24 jam sekiranya pekerja mengalami keilatan atau meninggal dunia akibat sebab yang tidak berkaitan secara langsung dengan pekerjaan, tertakluk kepada syarat kelayakan caruman.
Pekerja Yang Baru Mula Mencarum Selepas Umur 55 Tahun
Terdapat pengecualian penting.
Pekerja yang mula memasuki pekerjaan yang diliputi PERKESO selepas mencapai umur 55 tahun dan tidak pernah mencarum sebelum itu lazimnya diletakkan di bawah Caruman Jenis Kedua.
Mereka tidak dilindungi di bawah Skim Keilatan seperti pekerja yang telah mencarum lebih awal.
Perkara ini penting kepada warga emas yang baru pertama kali memasuki sektor swasta selepas lama bekerja sendiri, berniaga atau berada di luar tenaga kerja formal.
Caruman Jenis Kedua: Pekerja Umur 60 Tahun dan Ke Atas
Semua pekerja yang telah mencapai umur 60 tahun dan masih bekerja perlu dicarumkan di bawah Caruman Jenis Kedua.
Caruman ini melindungi pekerja di bawah:
- Skim Bencana Pekerjaan sahaja
Kadar caruman ialah:
- Syer pekerja: 0%
- Syer majikan: 1.25%
Pekerja tidak boleh dipotong caruman PERKESO bagi skim ini kerana keseluruhan caruman ditanggung oleh majikan.
Ini bermaksud pekerja warga emas masih mendapat perlindungan jika berlaku kemalangan yang berkaitan dengan pekerjaan.
Sebagai contoh, seorang pekerja berusia 66 tahun yang terjatuh ketika menjalankan tugas tidak sepatutnya dianggap tidak dilindungi semata-mata kerana sudah melepasi umur persaraan.
Selagi hubungan pekerjaan dan caruman memenuhi syarat, perlindungan Skim Bencana Pekerjaan masih relevan.
Jadual Ringkasan Had Umur dan Kadar Caruman
| Agensi | Kumpulan Umur | Status Kewajipan | Kadar Caruman Pekerja | Kadar Caruman Majikan | Jenis Perlindungan |
|---|---|---|---|---|---|
| KWSP | Bawah 60 tahun | Wajib bagi pekerja yang diliputi | 11% | 12% atau 13% | Simpanan persaraan |
| KWSP | 60 hingga bawah 75 tahun | Wajib bagi pekerja yang masih bekerja dan diliputi | 0% | 4% | Simpanan persaraan |
| PERKESO | Bawah 60 tahun | Wajib bagi pekerja yang layak | 0.5% | 1.75% | Skim Bencana Pekerjaan dan Skim Keilatan |
| PERKESO | 60 tahun dan ke atas | Wajib di bawah Caruman Jenis Kedua | 0% | 1.25% | Skim Bencana Pekerjaan sahaja |
| PERKESO | Mula mencarum selepas umur 55 tahun tanpa caruman terdahulu | Wajib di bawah Caruman Jenis Kedua | 0% | 1.25% | Skim Bencana Pekerjaan sahaja |
Nota penting: Kadar dalam jadual ialah kadar statutori umum. Amaun sebenar caruman perlu dirujuk kepada jadual caruman rasmi KWSP dan PERKESO mengikut julat gaji. Siling gaji caruman PERKESO semasa ialah RM6,000 sebulan.
Bezakan KWSP, PERKESO dan SIP
Ramai pekerja melihat ketiga-tiga potongan ini dalam slip gaji, lalu menganggap fungsinya sama.
Sebenarnya, setiap satu mempunyai tujuan berbeza.
KWSP
KWSP membina simpanan persaraan melalui caruman pekerja dan majikan.
Wang tersebut dimasukkan ke dalam akaun ahli dan diurus mengikut struktur akaun serta peraturan pengeluaran KWSP.
PERKESO
PERKESO menyediakan perlindungan keselamatan sosial seperti faedah rawatan, hilang upaya, keilatan, orang tanggungan atau faedah lain bergantung pada jenis kemalangan dan skim.
Ia bukan akaun simpanan individu yang boleh dikeluarkan sesuka hati.
Sistem Insurans Pekerjaan
SIP atau EIS menyediakan bantuan kepada pekerja yang kehilangan pekerjaan, termasuk penggantian pendapatan sementara serta bantuan mencari pekerjaan baharu.
Kadar caruman SIP ialah:
- Majikan: 0.2%
- Pekerja: 0.2%
Jumlah keseluruhan ialah 0.4% daripada gaji bulanan anggapan, tertakluk kepada jadual caruman dan siling gaji.
Pekerja dan Majikan Perlu Menyemak Slip Gaji
Pekerja tidak sepatutnya hanya melihat jumlah gaji bersih.
Semak setiap bulan sama ada:
- Potongan pekerja adalah betul
- Syer majikan dibayar
- Caruman masuk ke akaun KWSP
- Rekod caruman PERKESO dikemas kini
- Kadar berubah dengan betul selepas umur 60 tahun
- Nama dan nombor pengenalan adalah tepat
Bagi KWSP, caruman bulan berkenaan perlu dibayar oleh majikan pada atau sebelum 15 haribulan bulan berikutnya.
Slip gaji sahaja belum membuktikan wang sudah dihantar kepada agensi.
Majikan mungkin telah membuat potongan tetapi belum membayar caruman. Sebab itu pekerja perlu menyemak i-Akaun KWSP dan rekod PERKESO secara berkala.
Caruman Bukan Sekadar Potongan Gaji
Potongan 11% mungkin terasa besar bagi pekerja yang baru menerima gaji pertama.
Namun, bahagian itu tidak hilang. Ia dimasukkan ke dalam simpanan atas nama pekerja, bersama syer majikan dan dividen tahunan KWSP.
PERKESO pula menjadi jaring keselamatan apabila berlaku perkara yang sukar dijangka.
Kemalangan ketika bekerja boleh menyebabkan seseorang hilang pendapatan, memerlukan rawatan panjang atau tidak lagi mampu menjalankan pekerjaan seperti biasa.
Bagi pekerja yang sudah berusia, perlindungan ini menjadi lebih penting kerana proses pemulihan mungkin mengambil masa lebih lama dan peluang mendapatkan pekerjaan baharu mungkin lebih terhad.
Majikan tidak boleh menggunakan alasan “pekerja sudah pencen” atau “umur sudah lebih 60 tahun” untuk mengelakkan semua caruman.
Kadar mungkin berubah, tetapi kewajipan masih wujud mengikut skim yang berkaitan.
Seksyen 43(1) Akta KWSP 1991 mewajibkan majikan membayar caruman secara bulanan. Kegagalan mendaftarkan pekerja, membuat potongan yang tidak diserahkan atau tidak membayar syer majikan boleh membawa tindakan penguatkuasaan.
Pekerja pula perlu memainkan peranan dengan menyimpan surat tawaran, kontrak kerja, slip gaji dan penyata caruman.
Dokumen ini sangat penting sekiranya berlaku pertikaian.
Soalan Lazim Had Umur Caruman
1. Saya sudah bersara pilihan daripada sektor awam dan kini bekerja di syarikat swasta. Adakah saya masih wajib mencarum KWSP?
Ya, lazimnya pekerja warganegara Malaysia yang bekerja di sektor swasta tertakluk kepada caruman wajib KWSP selagi hubungan tersebut ialah kontrak perkhidmatan dan pekerja belum mencapai umur maksimum caruman.
Status menerima pencen daripada pekerjaan lama tidak secara automatik mengecualikan pendapatan daripada pekerjaan swasta baharu.
Kadar caruman bergantung pada umur. Jika pekerja berumur bawah 60 tahun, kadar biasa terpakai. Jika sudah berumur 60 tahun tetapi belum mencapai 75 tahun, kadar asas bagi warganegara ialah 0% syer pekerja dan 4% syer majikan. KWSP mengesahkan caruman wajib terpakai kepada pekerja warganegara dalam sektor swasta.
Pekerja boleh meminta HR menyemak kategori caruman jika sistem gaji masih menggunakan kadar yang salah.
2. Adakah had umur SIP sama seperti PERKESO biasa?
Tidak sepenuhnya.
SIP meliputi pekerja berumur 18 hingga 60 tahun, tertakluk kepada kategori pekerja yang dilindungi.
Pekerja berumur 57 tahun dan ke atas yang tidak pernah mempunyai caruman SIP sebelum mencapai umur tersebut dikecualikan daripada liputan SIP. Pekerja yang sudah mencapai umur 60 tahun juga tidak lagi mencarum SIP.
PERKESO di bawah Akta Keselamatan Sosial Pekerja pula masih melindungi pekerja berumur 60 tahun ke atas melalui Caruman Jenis Kedua untuk Skim Bencana Pekerjaan.
3. Majikan enggan membayar syer majikan selepas saya mencapai umur 60 tahun. Apa yang boleh dilakukan?
Mula-mula, semak slip gaji, penyata KWSP dan rekod PERKESO.
Kemudian minta penjelasan bertulis daripada bahagian HR atau penggajian. Nyatakan bahawa pekerja warganegara berumur 60 hingga bawah 75 tahun masih tertakluk kepada syer majikan KWSP 4%, manakala PERKESO Jenis Kedua ditanggung majikan pada kadar 1.25%.
Jika majikan masih enggan membayar:
- Buat aduan kepada KWSP bagi isu caruman KWSP
- Buat aduan kepada PERKESO bagi isu caruman keselamatan sosial
- Sediakan kontrak kerja, slip gaji, penyata bank dan rekod kehadiran
- Simpan semua perbualan atau jawapan bertulis majikan
Jangan menunggu sehingga bertahun-tahun kerana rekod caruman yang hilang boleh menyukarkan urusan tuntutan apabila berlaku kemalangan atau ketika pekerja memerlukan pengesahan perkhidmatan.
Setiap ringgit caruman mempunyai tujuan.
Bagi pekerja muda, ia membina simpanan untuk masa hadapan. Bagi pekerja yang semakin berusia, ia menambah perlindungan ketika kemampuan fizikal dan pendapatan mungkin semakin terhad.
Semak slip gaji, fahami kadar mengikut umur dan jangan takut bertanya apabila caruman tidak masuk seperti sepatutnya. Hak pekerja tidak terhenti hanya kerana angka umur berubah.
