Ramai ibu bapa ada rumah, tanah, simpanan atau kenderaan, tetapi belum sempat membuat perancangan harta yang jelas. Bila pemilik meninggal dunia, waris yang tinggal kadang-kadang terpaksa berdepan urusan pusaka yang panjang dan sensitif.
Hibah ialah pemberian harta semasa hidup kepada penerima yang dipilih. Berbeza dengan wasiat biasa, hibah yang dibuat dengan betul boleh membantu mengurangkan risiko perebutan harta selepas kematian.
Bagi keluarga Islam, hibah sering menjadi pilihan untuk melindungi pasangan, anak kecil, anak angkat, anak perempuan atau waris tertentu yang memerlukan jaminan lebih jelas.
Jadual 5 Langkah Utama Proses Membuat Hibah
| Langkah | Perkara | Apa Yang Perlu Dibuat |
|---|---|---|
| 1 | Kenal pasti harta | Senaraikan rumah, tanah, simpanan, saham, akaun pelaburan, kenderaan atau aset lain |
| 2 | Tentukan penerima hibah | Pilih penerima dengan jelas seperti pasangan, anak, ibu bapa atau pihak tertentu |
| 3 | Semak status pemilikan | Pastikan harta atas nama sendiri, bebas pertikaian dan dokumen pemilikan lengkap |
| 4 | Sediakan dokumen hibah | Draf dokumen hibah melalui pihak bertauliah atau peguam syarie |
| 5 | Buat pengesahan rasmi | Daftar dan sahkan hibah melalui Mahkamah Syariah mengikut keperluan negeri |
Jadual Dokumen Wajib Mengikut Jenis Harta
| Jenis Dokumen / Harta | Dokumen Yang Perlu Disediakan |
|---|---|
| Pengenalan diri pemberi hibah | Salinan MyKad, maklumat alamat, nombor telefon dan status perkahwinan |
| Pengenalan diri penerima hibah | Salinan MyKad / MyKid, sijil lahir atau dokumen hubungan keluarga |
| Rumah / tanah | Geran tanah, hak milik strata, perjanjian jual beli, penyata baki pinjaman jika masih bercagar |
| Kenderaan | Geran kenderaan, maklumat nombor pendaftaran dan status pinjaman |
| Simpanan bank | Nama bank, nombor akaun, penyata akaun dan jumlah anggaran simpanan |
| ASB / ASNB / pelaburan | Penyata unit, nombor akaun pelaburan dan maklumat pemegang akaun |
| Saham / perniagaan | Dokumen pemilikan saham, SSM, perjanjian rakan kongsi atau dokumen syarikat |
| Takaful / polisi berkaitan | Salinan polisi, maklumat penama dan status caruman |
Kepentingan Pengesahan Mahkamah Syariah
Bahagian paling penting dalam hibah ialah pengesahan. Dokumen yang hanya disimpan di rumah tanpa pengesahan boleh menimbulkan pertikaian apabila pemberi hibah meninggal dunia.
Pengesahan Mahkamah Syariah membantu memastikan hibah dibuat secara sah, jelas dan tidak bercanggah dengan prinsip syarak.
Mahkamah juga boleh menilai elemen penting seperti pemberi hibah waras, pemberian dibuat secara sukarela, penerima dikenal pasti dan harta yang dihibahkan benar-benar wujud.
Apabila hibah telah disahkan, waris lebih mudah memahami kedudukan harta tersebut dan risiko pertikaian dapat dikurangkan.
Soalan Lazim
1. Adakah hibah sama dengan wasiat?
Tidak sama. Hibah ialah pemberian semasa hidup, manakala wasiat biasanya berkuat kuasa selepas kematian dan tertakluk kepada syarat tertentu.
2. Boleh hibahkan rumah yang masih ada pinjaman bank?
Boleh dipertimbangkan, tetapi perlu semak status cagaran, baki pinjaman dan persetujuan pihak berkaitan. Dapatkan nasihat pihak bertauliah sebelum menyediakan dokumen.
3. Adakah hibah boleh dibatalkan?
Bergantung kepada keadaan dan jenis hibah. Jika berlaku pertikaian, keputusan akhir biasanya perlu dirujuk kepada Mahkamah Syariah.
4. Perlukah semua waris tahu tentang hibah?
Sebaiknya maklumat hibah disusun dengan telus dan dokumen disimpan dengan baik. Ini membantu mengelakkan kekeliruan selepas kematian pemberi hibah.
Langkah Pertama Anda Hari Ini
Mulakan dengan menyenaraikan semua harta yang ada. Jangan tunggu harta banyak baru mahu merancang, kerana rumah kecil, tanah kampung atau simpanan biasa pun boleh menjadi pertikaian jika tiada dokumen jelas.
Semak nama pemilik, geran, penyata bank, akaun pelaburan dan status pinjaman. Selepas itu, tentukan siapa penerima yang paling perlu dilindungi.
Hibah bukan soal tidak percaya kepada waris. Ia ialah usaha menjaga keharmonian keluarga, memudahkan urusan selepas ketiadaan kita dan memastikan harta sampai kepada pihak yang kita niatkan dengan cara yang lebih tersusun.
