Nak Sertai RELA? Fahami Beza Anggota Sukarela dan Jawatan Tetap Sebelum Memohon

Apabila melihat anggota RELA mengawal lalu lintas, membantu dalam program masyarakat atau menjaga keselamatan sesuatu lokasi, ramai menyangka mereka semuanya bekerja tetap dengan kerajaan.

Sebenarnya, terdapat perbezaan besar antara anggota RELA sukarela dengan pegawai atau kakitangan tetap yang berkhidmat di Jabatan Sukarelawan Malaysia.

Anggota sukarela menyertai RELA sebagai satu bentuk khidmat kepada masyarakat. Mereka tidak menerima gaji bulanan tetap seperti penjawat awam. Bayaran yang diberikan adalah dalam bentuk elaun latihan atau penugasan apabila mereka diarahkan hadir dan benar-benar menjalankan tugas.

Jawatan tetap pula merupakan lantikan dalam perkhidmatan awam. Calon perlu memohon melalui saluran pengambilan kerajaan seperti SPA9 apabila kekosongan di Jabatan Sukarelawan Malaysia diiklankan.

Kekeliruan ini perlu diperbetulkan sejak awal. Mendaftar sebagai anggota sukarela tidak bermaksud seseorang akan terus diserap menjadi penjawat awam, walaupun pengalaman dalam RELA boleh membina disiplin, pengetahuan operasi dan keyakinan diri.

Maklumat Ringkas Mengenai RELA

RELA ialah sebuah jabatan di bawah Kementerian Dalam Negeri yang mempunyai pasukan anggota sukarela bagi membantu pihak berkuasa, keselamatan dan masyarakat.

Keanggotaan serta tugasnya dikawal melalui Akta Pasukan Sukarelawan Malaysia 2012 atau Akta 752. Akta tersebut menetapkan perkara berkaitan pendaftaran anggota, latihan, tugas, kuasa, elaun, pakaian seragam dan tatatertib.

Keahlian sukarela terbuka kepada rakyat Malaysia yang memenuhi syarat. Permohonan boleh dibuat melalui sistem MyRELA atau dengan mendapatkan bantuan Pejabat RELA Daerah berhampiran.

Beza Anggota Sukarela dan Pegawai Tetap RELA

Perkara	Anggota RELA Sukarela	Pegawai Tetap atau Penjawat Awam
Status perkhidmatan	Anggota pasukan sukarela	Kakitangan kerajaan yang dilantik secara rasmi
Cara menyertai	Mendaftar melalui MyRELA atau Pejabat RELA Daerah	Memohon melalui SPA9 atau saluran pengambilan kerajaan apabila diiklankan
Jenis skim	Keanggotaan di bawah Akta 752	Skim perkhidmatan awam di bawah SSPA
Kelayakan asas	Warganegara, berumur 18 tahun ke atas, sihat dan memenuhi syarat keanggotaan	Bergantung pada jawatan; boleh melibatkan SPM, SVM, SKM, Diploma atau Ijazah
Sistem bayaran	Elaun berdasarkan latihan atau tempoh bertugas	Gaji bulanan, kenaikan gaji tahunan dan kemudahan penjawat awam
Bayaran semasa	Elaun latihan dan bertugas RM8 sejam	Bergantung pada jawatan dan gred
Jadual tugas	Mengikut panggilan, penugasan, latihan dan kesediaan anggota	Mengikut waktu kerja, penempatan dan arahan jabatan
Caruman atau faedah pekerjaan	Bukan pekerjaan bergaji bulanan tetap	Tertakluk pada skim perkhidmatan dan syarat lantikan
Latihan	Kursus pengenalan serta latihan lanjutan RELA	Kursus induksi, latihan jabatan dan syarat pengesahan perkhidmatan
Peluang kenaikan	Pangkat dalam struktur keanggotaan RELA	Kenaikan pangkat mengikut skim, prestasi dan kekosongan
Adakah automatik diserap tetap?	Tidak	Sudah dilantik melalui proses pengambilan rasmi

Perbezaan paling mudah ialah anggota sukarela menerima elaun apabila bertugas, manakala pegawai tetap menerima gaji bulanan berdasarkan skim perkhidmatan.

Portal rasmi RELA menyatakan kadar elaun latihan dan bertugas semasa ialah RM8 sejam. Anggota turut menikmati latihan percuma, perlindungan insurans semasa bertugas, rawatan bagi kemalangan ketika bertugas serta pakaian seragam tanpa bayaran, tertakluk kepada kelayakan dan ketetapan semasa.

Jangan Keliru Istilah “Penjawat Awam” Dalam Akta 752

Akta 752 menyatakan bahawa pegawai dan anggota RELA, ketika menunaikan tugas rasmi, hendaklah disifatkan sebagai penjawat awam dalam pengertian Kanun Keseksaan.

Peruntukan ini tidak bermaksud semua anggota sukarela menjadi kakitangan kerajaan bergaji tetap.

Maksudnya, ketika menjalankan tugas rasmi, anggota memikul tanggungjawab undang-undang tertentu seperti seorang penjawat awam. Mereka perlu mematuhi arahan sah, tidak boleh menyalahgunakan kedudukan dan boleh dikenakan tindakan sekiranya melakukan kesalahan.

Status tersebut hanya berkaitan pelaksanaan tugas dan perlindungan atau tanggungjawab undang-undang. Ia bukan surat lantikan tetap dalam perkhidmatan awam.

Tugas Utama Anggota RELA di Bawah Akta 752

Seksyen 5 Akta 752 menerangkan beberapa tugas utama pegawai dan anggota RELA.

Membantu pasukan atau pihak berkuasa keselamatan

Anggota boleh dipanggil membantu pasukan keselamatan atau pihak berkuasa yang ditubuhkan di bawah undang-undang apabila bantuan diperlukan.

Semasa penugasan tersebut, anggota RELA berada di bawah arahan pegawai pasukan atau pihak berkuasa keselamatan yang bertanggungjawab di lokasi.

Membantu mengawal dan mengubah haluan kenderaan

Anggota boleh membantu pihak berkuasa mengawal pergerakan lalu lintas atau mengubah haluan kenderaan.

Kuasa ini bukan lesen untuk mengawal jalan raya sesuka hati. Ketika tugas tersebut dijalankan, anggota perlu berada di bawah arahan pegawai polis atau warden lalu lintas yang berkenaan.

Mengambil bahagian dalam khidmat masyarakat

RELA boleh terlibat dalam program kemasyarakatan, bantuan awam dan aktiviti yang memberi manfaat kepada penduduk.

Ini termasuk membantu mengurus orang ramai, menyokong perjalanan program dan memberi bantuan berdasarkan arahan penugasan.

Membantu melindungi bangunan dan harta

Anggota boleh ditugaskan membantu melindungi bangunan, pepasangan atau harta milik Kerajaan Persekutuan, kerajaan negeri, badan berkanun atau pemilik persendirian yang memohon bantuan.

Skop sebenar bergantung pada jenis penugasan dan arahan yang diterima.

Melaksanakan arahan Ketua Pengarah RELA

Anggota juga perlu menjalankan perintah atau arahan yang dikeluarkan oleh Ketua Pengarah selagi arahan tersebut selaras dengan Akta 752.

Setiap anggota tertakluk kepada kawalan, perintah dan arahan pegawai atasan yang diberi kuasa.

Contoh Penugasan Anggota Sukarela

Bergantung pada keperluan daerah dan permohonan agensi, anggota boleh terlibat dalam tugasan seperti:

• Mengawal pergerakan orang ramai semasa program.
• Membantu kawalan lalu lintas dengan arahan pihak berkuasa.
• Membantu kawalan di premis kerajaan.
• Membantu dalam aktiviti komuniti.
• Menyokong operasi bantuan awam.
• Menjaga keselamatan kawasan atau harta yang diluluskan.
• Menghadiri latihan kesiapsiagaan.
• Membantu ketika acara besar, kecemasan atau keperluan khas.

MyRELA turut menyediakan kemudahan permohonan kawalan bagi penugasan jangka pendek, program harian dan kawalan premis untuk tempoh lebih panjang.

Berapakah Kadar Elaun Anggota RELA?

Kadar yang dipaparkan pada portal rasmi RELA ialah:

RM8 sejam bagi latihan dan penugasan yang layak.

Elaun ini bukan gaji bulanan dan bukan dibayar hanya kerana seseorang mempunyai kad anggota.

Bayaran bergantung pada perkara seperti:

• Anggota dipanggil secara rasmi.
• Kehadiran direkodkan.
• Tugas atau latihan dilaksanakan.
• Dokumen tuntutan lengkap.
• Penugasan mempunyai kelulusan dan peruntukan.
• Jumlah jam disahkan oleh pegawai bertanggungjawab.

Jika seseorang mendaftar tetapi tidak pernah menghadiri latihan atau penugasan, dia tidak boleh menganggap akan menerima elaun secara automatik.

Jumlah bayaran bulanan juga tidak tetap. Ada anggota yang kerap menerima penugasan, manakala ada yang hanya bertugas beberapa kali dalam setahun.

Elaun Bukan Pendapatan Tetap

Menyertai RELA semata-mata kerana mahu mendapatkan wang tambahan boleh menyebabkan seseorang kecewa.

Tiada jaminan bahawa anggota akan mendapat tugasan setiap minggu. Penugasan bergantung pada keperluan operasi, lokasi, aktiviti, peruntukan dan kesediaan anggota.

RELA lebih sesuai dilihat sebagai peluang untuk:

• Menyumbang kepada masyarakat.
• Membina disiplin.
• Mempelajari asas keselamatan dan kawalan.
• Menambah pengalaman pasukan beruniform.
• Mengukuhkan keyakinan diri.
• Membina rangkaian komuniti.
• Meningkatkan kesiapsiagaan ketika kecemasan.

Elaun ialah bayaran bagi masa dan tanggungjawab semasa bertugas, bukan gaji tetap yang boleh dijadikan sumber pendapatan utama.

Syarat Menjadi Anggota RELA Sukarela

Portal rasmi RELA menyenaraikan syarat asas berikut:

• Warganegara Malaysia dan mempunyai MyKad.
• Berumur sekurang-kurangnya 18 tahun.
• Sihat tubuh badan.
• Tidak menganggotai pasukan sukarelawan lain yang ditubuhkan di bawah undang-undang bertulis.
• Bukan anggota pasukan tertentu yang ditubuhkan di bawah undang-undang.
• Tidak mempunyai rekod jenayah.

Akta 752 juga menetapkan bahawa pemohon tidak boleh menjadi anggota Angkatan Tentera atau pasukan atau skim sukarelawan lain yang ditubuhkan melalui undang-undang bertulis.

Kelulusan pendaftaran masih tertakluk kepada semakan dan keputusan pihak RELA.

Cara Memohon Menjadi Anggota Sukarela

Permohonan boleh dibuat dengan langkah berikut:

1. Buka portal MyRELA.
2. Pilih bahagian permohonan keahlian.
3. Masukkan maklumat peribadi seperti dalam MyKad.
4. Lengkapkan maklumat alamat, pekerjaan dan perhubungan.
5. Hantar permohonan untuk semakan.
6. Semak status permohonan melalui sistem.
7. Hubungi Pejabat RELA Daerah jika memerlukan bantuan.
8. Ikuti arahan mengenai pengesahan, penempatan platun atau latihan.

MyRELA mengurus urusan keanggotaan termasuk pendaftaran, pembaharuan, penetapan platun, kebajikan, latihan dan rekod anggota.

Bagi pemohon yang kurang mahir menggunakan internet, bantuan boleh diminta di Pejabat RELA Daerah berhampiran.

Berapa Lama Keahlian RELA Sah?

Tempoh pendaftaran seseorang anggota ialah lima tahun dari tarikh pendaftaran.

Tempoh tersebut boleh dilanjutkan oleh Ketua Pengarah atau pegawai yang diberikan kuasa. Sekiranya tidak dilanjutkan, nama anggota boleh dimasukkan ke dalam senarai simpan.

Anggota perlu memastikan maklumat peribadi sentiasa dikemas kini dan mengikuti arahan pembaharuan yang ditetapkan.

Latihan yang Perlu Diikuti

Anggota baharu berpeluang mengikuti kursus pengenalan selama kira-kira dua hari, yang lazimnya diadakan secara setempat.

Kursus ini memberi pendedahan mengenai:

• Organisasi RELA.
• Peranan anggota.
• Disiplin pasukan.
• Tugas dan tanggungjawab.
• Arahan ketika bertugas.
• Asas pakaian dan perbarisan.
• Prosedur keselamatan.

Anggota juga boleh memohon mengikuti kursus lanjutan di pusat latihan RELA.

Di bawah Akta 752, setiap anggota perlu menjalani latihan yang ditetapkan bagi menyesuaikannya dengan tugas yang mungkin diarahkan.

Komitmen Masa Sebagai Sukarelawan

Keahlian RELA bukan pekerjaan sembilan pagi hingga lima petang.

Anggota biasanya mempunyai pekerjaan, perniagaan atau pengajian sendiri. Mereka menyertai latihan dan tugasan apabila dipanggil serta apabila mampu memberikan komitmen.

Walau bagaimanapun, apabila sudah bersetuju menerima sesuatu penugasan, anggota perlu:

• Hadir mengikut waktu.
• Mematuhi arahan.
• Memakai pakaian yang ditetapkan.
• Tidak meninggalkan tugas tanpa kebenaran.
• Menjaga disiplin.
• Menghormati orang awam.
• Tidak menyalahgunakan uniform.
• Menjaga kelengkapan yang dibekalkan.

Anggota yang kerap menerima tugasan tetapi gagal hadir boleh menjejaskan operasi pasukan dan rekod keanggotaannya.

Bagaimana Pula Dengan Jawatan Tetap di RELA?

Jawatan tetap di Jabatan Sukarelawan Malaysia perlu dimohon melalui proses pengambilan perkhidmatan awam.

Antara skim yang boleh ditempatkan di RELA ialah Pembantu Pertahanan Awam Gred KP1.

SPA menyatakan skim ini boleh ditempatkan di Angkatan Pertahanan Awam Malaysia dan Jabatan Sukarelawan Malaysia. Kelayakan asasnya melibatkan SPM, SVM, bekas anggota polis atau tentera yang memenuhi syarat, serta laluan SKM berkaitan.

Maklumat gaji Gred KP1 ialah:

• Gaji minimum: RM1,500.
• Gaji maksimum: RM4,680.
• Kenaikan gaji tahunan: RM100.
• Gaji permulaan boleh menjadi RM1,500, RM1,561 atau RM1,622 mengikut kelayakan.

Jawatan ini turut mempunyai syarat fizikal dan pancaindera, termasuk ukuran ketinggian, berat, BMI serta syarat lain yang dinyatakan dalam skim.

Calon perlu mendaftar dalam SPA9 dan memilih jawatan yang sesuai apabila permohonan dibuka. Lulus sebagai anggota sukarela tidak menggantikan proses peperiksaan, pemeriksaan fizikal, temu duga atau tapisan SPA.

Syarat Fizikal Pembantu Pertahanan Awam KP1

Bagi jawatan tetap Pembantu Pertahanan Awam KP1, antara syarat asas fizikal yang dinyatakan SPA ialah:

• Tinggi minimum lelaki 1.57 meter.
• Tinggi minimum wanita 1.53 meter.
• Berat minimum lelaki 48 kilogram.
• Berat minimum wanita 46 kilogram.
• BMI antara 19 hingga 26.
• Ukuran dada minimum tertentu bagi calon lelaki.
• Syarat penglihatan, pendengaran dan kesihatan mengikut skim.

Syarat ini tidak boleh disamakan secara terus dengan syarat mendaftar sebagai anggota sukarela.

Keanggotaan sukarela memerlukan calon sihat tubuh badan, manakala jawatan tetap tertentu mempunyai ukuran fizikal khusus kerana ia merupakan skim perkhidmatan beruniform.

Adakah Pengalaman Sukarela Memberi Kelebihan?

Pengalaman RELA boleh membantu calon dari sudut:

• Disiplin.
• Pengetahuan asas pasukan.
• Kemampuan bekerja berkumpulan.
• Pengalaman berurusan dengan masyarakat.
• Pendedahan kepada tugasan kawalan.
• Keyakinan semasa temu duga.
• Pemahaman struktur organisasi.

Namun, pengalaman itu bukan tiket automatik untuk dilantik.

Calon masih perlu memenuhi syarat akademik, fizikal, peperiksaan dan temu duga yang ditetapkan.

Ketika temu duga, jangan berkata:

“Saya anggota RELA, jadi saya patut diberikan jawatan tetap.”

Jawapan lebih matang ialah:

“Pengalaman sebagai anggota sukarela telah mengajar saya tentang disiplin, pematuhan arahan dan tanggungjawab kepada masyarakat. Saya mahu membawa pengalaman itu ke dalam perkhidmatan tetap sekiranya diberikan peluang.”

Kesilapan Biasa Pemohon

Antara kekeliruan yang perlu dielakkan ialah:

• Menyangka anggota sukarela menerima gaji setiap bulan.
• Mendaftar hanya kerana mahu elaun.
• Menganggap semua anggota akan selalu dipanggil bertugas.
• Menyangka pangkat sukarela sama dengan gred perkhidmatan awam.
• Menganggap keahlian menjamin jawatan tetap.
• Tidak mengemas kini profil MyRELA.
• Memakai uniform bagi urusan yang tidak dibenarkan.
• Menghadiri tugasan tanpa arahan rasmi.
• Tidak memeriksa syarat fizikal sebelum memohon jawatan tetap.

Uniform dan pangkat dalam RELA membawa tanggungjawab. Ia tidak boleh digunakan untuk menakutkan orang awam, mendapatkan keistimewaan atau menjalankan tindakan di luar arahan.

Soalan Lazim Mengenai RELA

S1: Berapakah had umur untuk menjadi anggota sukarela?

Umur minimum ialah 18 tahun. Portal rasmi RELA tidak menyatakan had umur maksimum umum pada halaman syarat keanggotaan, tetapi pemohon mesti sihat tubuh badan dan mampu mengikuti latihan serta tugasan.

Bagi jawatan tetap pula, calon perlu merujuk syarat iklan SPA semasa.

S2: Adakah anggota perlu bertugas setiap hari atau setiap minggu?

Tidak. Anggota sukarela bertugas mengikut panggilan dan keperluan.

Kekerapan bergantung pada aktiviti daerah, penugasan, latihan dan kesediaan anggota. Namun, anggota yang menerima sesuatu tugasan perlu memberikan komitmen penuh pada waktu yang ditetapkan.

S3: Adakah semua pemohon perlu mempunyai tubuh seperti anggota tentera?

Tidak bagi keahlian sukarela biasa. Syarat asasnya ialah sihat tubuh badan.

Namun, bagi jawatan tetap beruniform seperti Pembantu Pertahanan Awam KP1, calon perlu memenuhi ukuran fizikal dan pancaindera yang lebih khusus seperti ketinggian, berat dan BMI.

Bagi golongan muda yang mahu merasai pengalaman berkhidmat kepada masyarakat, RELA boleh menjadi ruang yang baik untuk membina disiplin dan keyakinan. Daftar melalui MyRELA, hubungi Pejabat RELA Daerah dan ikuti kursus pengenalan apabila ditawarkan.

Jika matlamat anda ialah pekerjaan tetap, buka akaun SPA9, semak skim KP1 dan persiapkan kelayakan akademik serta fizikal dari awal.

Dua laluan ini sama-sama berharga, tetapi tujuannya berbeza. Anggota sukarela berkhidmat berdasarkan penugasan dan menerima elaun apabila layak, manakala penjawat awam dilantik melalui proses rasmi serta menerima gaji mengikut skim.

Pilih laluan berdasarkan kemampuan dan matlamat anda. Uniform mungkin menjadi perkara pertama yang orang nampak, tetapi disiplin, amanah dan kesediaan membantu masyarakat ialah nilai sebenar yang menentukan kualiti seorang anggota RELA.

Nota: Maklumat kadar elaun dan syarat adalah berdasarkan paparan rasmi RELA dan SPA yang tersedia pada Julai 2026. Calon perlu menyemak semula hebahan rasmi sekiranya terdapat pindaan kadar atau skim selepas tarikh tersebut.