Tangan sudah menyeluk semua poket, beg diperiksa berkali-kali dan tempat terakhir yang dikunjungi cuba diingati semula. Namun, MyKad masih tidak ditemui.
Kehilangan kad pengenalan memang boleh membuatkan seseorang cemas. MyKad bukan sekadar kad untuk urusan di kaunter kerajaan. Ia digunakan ketika berurusan dengan bank, hospital, majikan, syarikat telekomunikasi dan pelbagai perkhidmatan lain.
Perkara pertama yang perlu dilakukan bukan sekadar menunggu kad itu muncul semula. Mengikut Peraturan 13, Peraturan-peraturan Pendaftaran Negara 1990, seseorang yang kehilangan kad pengenalan perlu segera memohon kad gantian.
Lebih lama permohonan ditangguhkan, lebih tinggi risiko kad tersebut disalahgunakan oleh pihak lain.
Berapa Denda MyKad Hilang?
Orang ramai sering menyebut semua bayaran sebagai “denda”. Dalam jadual rasmi Jabatan Pendaftaran Negara, jumlah yang perlu dibayar sebenarnya terdiri daripada:
- bayaran permohonan sebanyak RM10; dan
- bayaran proses kehilangan mengikut jumlah kejadian.
Kadar bagi warganegara Malaysia adalah seperti berikut:
| Kekerapan kehilangan | Bayaran permohonan | Bayaran proses | Jumlah bayaran |
|---|---|---|---|
| Kali pertama | RM10 | RM100 | RM110 |
| Kali kedua | RM10 | RM300 | RM310 |
| Kali ketiga dan seterusnya | RM10 | RM1,000 | RM1,010 |
Kenaikan bayaran bagi kehilangan berulang agak besar. Kehilangan kali ketiga bukan lagi melibatkan bayaran ratusan ringgit, tetapi melebihi RM1,000.
Sebab itu, selepas menerima MyKad baharu, elakkan menyimpan kad secara longgar di dalam poket seluar, beg membeli-belah atau ruang motosikal yang mudah tercicir.
Apa Perlu Dibuat Sebaik Sahaja MyKad Hilang?
Sebelum membuat permohonan gantian, cuba tentukan bagaimana kehilangan berlaku.
Adakah MyKad:
- tercicir kerana kecuaian;
- tertinggal di premis;
- hilang bersama dompet;
- dicuri;
- diragut atau disamun;
- musnah akibat kebakaran atau banjir; atau
- hilang dalam kejadian jenayah lain?
Punca kehilangan menentukan sama ada laporan polis perlu disediakan.
Sekiranya dompet dicuri atau anda menjadi mangsa ragut, jangan hanya memikirkan MyKad. Hubungi bank untuk menyekat kad debit atau kredit, semak aplikasi perbankan dan tukar kata laluan akaun penting jika telefon turut hilang.
Adakah Laporan Polis Wajib?
Laporan polis diperlukan dalam keadaan tertentu.
JPN menetapkan laporan polis perlu dikemukakan bagi:
- kehilangan akibat jenayah, bermula daripada kehilangan kali pertama; dan
- kehilangan akibat kecuaian, apabila berlaku kali kedua dan seterusnya.
Ini bermakna, jika MyKad hilang kali pertama kerana tercicir, laporan polis tidak semestinya diwajibkan berdasarkan syarat tersebut.
Namun, jika kehilangan berlaku kerana rompakan, samun, ragut, kecurian, malapetaka atau kejadian seumpamanya, laporan polis mesti disertakan. Laporan itu perlu menjelaskan butiran kejadian dan menyebut bahawa kad pengenalan turut hilang.
Pastikan laporan polis cukup jelas
Jangan sekadar menulis, “Dompet saya hilang.”
Masukkan maklumat seperti:
- tarikh dan anggaran masa kejadian;
- lokasi kehilangan;
- bagaimana kehilangan disedari;
- barang lain yang turut hilang;
- nombor kad pengenalan, jika diketahui;
- sama ada kejadian melibatkan kecurian, samun atau ragut; dan
- tindakan yang telah dilakukan.
Laporan yang terlalu ringkas boleh menyebabkan pegawai meminta penjelasan tambahan.
Dua Cara Memohon MyKad Gantian
Permohonan boleh dibuat melalui dua saluran utama:
- hadir ke kaunter JPN; atau
- menggunakan Sistem Gantian MyKad secara dalam talian bagi permohonan yang memenuhi syarat.
JPN menyatakan permohonan dalam talian disediakan untuk warganegara dan bagi urusan yang tidak melibatkan perubahan gambar atau maklumat pemohon.
Portal rasmi kerajaan turut menerangkan bahawa pemohon boleh mengisi permohonan, memilih pusat kutipan, membuat bayaran dan hadir ke JPN dengan resit untuk mengambil MyKad.
Pilihan 1: Mohon di Kaunter JPN
Permohonan di kaunter lebih sesuai jika:
- kehilangan melibatkan jenayah;
- MyKad hilang kali kedua atau seterusnya;
- laporan polis perlu dikemukakan;
- pemohon mahu menukar gambar;
- terdapat perubahan maklumat;
- alamat mahu dikemas kini;
- pemohon mempunyai dokumen sokongan berkaitan bencana atau kemiskinan; atau
- sistem dalam talian tidak menerima kategori permohonan tersebut.
Langkah permohonan di kaunter
1. Sediakan laporan polis jika diperlukan
Pastikan anda membawa laporan asal dan salinan, terutama bagi kes kecurian, ragut, samun atau kehilangan berulang.
2. Pergi ke pejabat JPN berhampiran
Permohonan gantian boleh dibuat di pejabat JPN. Semak waktu operasi terlebih dahulu, terutama jika mahu pergi ke cawangan UTC atau pada hujung minggu.
3. Ambil nombor giliran
Maklumkan bahawa anda mahu membuat permohonan gantian MyKad hilang.
4. Serahkan dokumen berkaitan
Pegawai akan menyemak rekod kehilangan dan menentukan bayaran berdasarkan bilangan kejadian yang direkodkan.
5. Buat bayaran
Simpan resit permohonan. Resit tersebut penting sebagai bukti bahawa permohonan telah dibuat dan diperlukan ketika mengambil kad baharu.
6. Semak tempat serta tarikh kutipan
Tempoh penyediaan MyKad bergantung pada lokasi pejabat dan pusat cetakan. Jangan anggap semua cawangan boleh menyerahkan kad pada hari yang sama.
Pilihan 2: Mohon Secara Dalam Talian
Permohonan dalam talian lebih mudah bagi kes yang tidak memerlukan perubahan gambar atau maklumat.
Langkah umumnya ialah:
- akses Sistem Gantian MyKad melalui portal rasmi JPN;
- isi maklumat permohonan;
- pilih pusat kutipan;
- buat bayaran dalam talian;
- simpan atau cetak resit; dan
- hadir ke pusat kutipan yang dipilih untuk mengambil MyKad.
JPN memaklumkan kaedah pembayaran dalam Sistem Gantian MyKad mungkin tertakluk pada kaedah yang disediakan oleh portal semasa permohonan. Laman penerangan JPN menyatakan pembayaran permohonan dalam talian dibuat menggunakan kad kredit, manakala portal MyGovernment turut menyenaraikan FPX bagi perkhidmatan digital tersebut. Oleh sebab kaedah pembayaran boleh berubah mengikut sistem semasa, semak pilihan yang dipaparkan sebelum meneruskan transaksi.
Jangan tutup halaman sebelum menyimpan resit
Selepas pembayaran berjaya:
- muat turun resit;
- ambil tangkap layar nombor permohonan;
- catat pusat kutipan yang dipilih; dan
- semak nama serta nombor MyKad.
Resit ini membantu jika berlaku masalah transaksi atau rekod bayaran belum dipaparkan.
Dokumen Sokongan yang Mungkin Diperlukan
Keperluan dokumen bergantung pada punca kehilangan dan keadaan pemohon.
Bagi kehilangan akibat jenayah
Sediakan laporan polis yang menerangkan kejadian dan menyatakan MyKad turut hilang.
Bagi mangsa bencana alam
JPN boleh meminta surat pengesahan daripada agensi atau pihak berkaitan seperti:
- Jabatan Kebajikan Masyarakat;
- Jabatan Bomba dan Penyelamat;
- penghulu;
- ketua kampung;
- ketua kaum;
- pejabat daerah; atau
- jawatankuasa komuniti yang berkaitan.
Bagi golongan miskin, daif atau orang kurang upaya
Dokumen sokongan boleh melibatkan kad kebajikan atau surat pengesahan daripada Jabatan Kebajikan Masyarakat dan pihak berkuasa tempatan yang diiktiraf.
Membawa dokumen sokongan tidak bermaksud bayaran akan dilepaskan secara automatik. Pegawai JPN perlu menilai dokumen dan keadaan permohonan berdasarkan peraturan yang berkuat kuasa.
Jika mahu menukar alamat
Sediakan dokumen bukti alamat seperti:
- bil elektrik;
- bil air;
- bil pembetungan;
- cukai pintu;
- cukai taksiran;
- perjanjian jual beli rumah;
- perjanjian atau resit sewa; atau
- surat pengesahan pihak yang diterima JPN.
Berapa Lama MyKad Gantian Boleh Siap?
Tempoh penyediaan bergantung pada lokasi permohonan dan pusat kutipan.
Portal rasmi kerajaan menyatakan tempoh perkhidmatan boleh berada antara segera hingga tujuh hari, bergantung pada lokasi dan keadaan permohonan.
Bagi pusat cetakan tertentu, tempohnya mungkin lebih cepat. Bagi cawangan lain, kad perlu dihantar dari pusat cetakan sebelum boleh diambil.
Sebelum meninggalkan kaunter, tanya pegawai:
- bila kad dijangka siap;
- sama ada perlu menyemak status dahulu;
- dokumen yang perlu dibawa ketika kutipan; dan
- sama ada pemohon perlu hadir sendiri.
Status permohonan MyKad juga boleh disemak secara dalam talian melalui perkhidmatan semakan rasmi kerajaan.
Bagaimana Jika MyKad Lama Ditemui Selepas Membayar?
Ada yang menemui semula MyKad lama di bawah kerusi kereta atau di dalam beg selepas permohonan gantian selesai dibuat.
JPN menyatakan bayaran tidak akan dikembalikan apabila permohonan gantian hilang telah diproses, walaupun kad lama ditemui semula.
Jangan gunakan semula MyKad lama selepas kad gantian dikeluarkan. Rekod kad lama mungkin telah dibatalkan dan penggunaan dua kad boleh menimbulkan masalah ketika urusan pengesahan identiti.
Serahkan kad lama kepada JPN untuk tindakan selanjutnya.
MyKad Hilang Bersama Kad Bank dan Telefon
Kehilangan MyKad sering berlaku bersama dompet atau telefon. Dalam keadaan ini, lakukan beberapa tindakan serentak:
- hubungi bank untuk menyekat kad;
- tukar kata laluan perbankan dalam talian;
- sekat kad SIM melalui syarikat telekomunikasi;
- buat laporan polis jika berlaku jenayah;
- semak transaksi atau pembelian mencurigakan;
- maklumkan kepada majikan jika kad akses pejabat turut hilang; dan
- mohon MyKad gantian segera.
MyKad kini turut digunakan dalam beberapa urusan bantuan dan pengesahan transaksi. Kehilangan kad boleh membuka ruang kepada penggunaan tanpa kebenaran jika tindakan lambat diambil.
Kesilapan yang Perlu Dielakkan
Menunggu terlalu lama
Ada yang berharap MyKad akan dipulangkan selepas beberapa minggu. Jika anda sudah membuat carian munasabah tetapi masih tidak menemuinya, mulakan proses gantian.
Membuat laporan polis yang terlalu umum
Nyatakan dengan jelas bahawa MyKad hilang dan terangkan bagaimana kejadian berlaku.
Menganggap semua permohonan boleh dibuat secara online
Kes yang melibatkan jenayah, perubahan maklumat atau dokumen sokongan mungkin memerlukan kehadiran di kaunter.
Tidak menyimpan resit
Resit ialah bukti bayaran dan rujukan kutipan.
Menggunakan semula kad lama
Kad lama yang ditemui selepas gantian diproses tidak sepatutnya digunakan semula.
Membayar melalui pautan tidak rasmi
Gunakan portal rasmi JPN atau perkhidmatan kerajaan sahaja. Elakkan pautan yang diterima melalui mesej rawak, iklan berbayar atau akaun media sosial tidak dikenali.
Soalan Lazim Mengenai MyKad Hilang
1. Berapakah bayaran jika MyKad hilang kali pertama?
Jumlah bagi warganegara ialah RM110, merangkumi RM10 bayaran permohonan dan RM100 bayaran proses.
2. Berapakah bayaran jika hilang kali kedua?
Jumlah bayaran ialah RM310.
3. Berapakah bayaran bagi kali ketiga?
Jumlah bayaran ialah RM1,010. Kadar yang sama digunakan bagi kehilangan kali ketiga dan seterusnya.
4. Adakah laporan polis wajib bagi kehilangan kali pertama?
Jika kehilangan kali pertama berlaku kerana kecuaian atau tercicir, laporan polis tidak dinyatakan sebagai wajib. Namun, jika kehilangan berlaku akibat kecurian, rompakan, samun atau jenayah lain, laporan polis diperlukan.
5. MyKad hilang kali kedua kerana tercicir. Perlukah laporan polis?
Ya. JPN menetapkan laporan polis diwajibkan bagi kehilangan akibat kecuaian untuk kali kedua dan seterusnya.
6. Bolehkah saya membuat permohonan secara online?
Boleh bagi kategori permohonan yang disokong, terutama untuk warganegara yang tidak mahu menukar gambar atau maklumat. Kes tertentu mungkin perlu dibuat di kaunter.
7. Bolehkah orang lain mengambil MyKad bagi pihak saya?
Kutipan biasanya tertakluk pada pengesahan identiti dan syarat JPN. Semak arahan pada resit atau dapatkan pengesahan daripada cawangan kutipan terlebih dahulu.
8. Adakah wang boleh dikembalikan jika MyKad lama ditemui?
Tidak. JPN menyatakan bayaran tidak dikembalikan apabila permohonan gantian telah diproses.
9. Saya tidak mampu membayar denda yang tinggi. Apa boleh dilakukan?
Hadir ke kaunter JPN dan bawa dokumen sokongan berkaitan keadaan kewangan, kebajikan, OKU atau bencana. Pegawai akan menilai permohonan berdasarkan dokumen dan peraturan semasa.
10. Adakah saya akan mendapat nombor kad pengenalan baharu?
Tidak. Nombor kad pengenalan kekal sama. Yang digantikan ialah kad fizikal dan rekod kad berkaitan.
Simpan MyKad Seperti Menjaga Akses kepada Identiti Diri
Selepas menerima kad gantian, tetapkan satu tempat khusus untuk menyimpan MyKad. Gunakan dompet yang mempunyai ruang bertutup dan elakkan menyerahkan kad asal kepada pihak lain tanpa sebab yang jelas.
Jangan benarkan sesiapa mengambil gambar bahagian hadapan dan belakang MyKad sesuka hati. Jika salinan perlu diberikan untuk urusan tertentu, tulis tujuan penggunaan pada salinan tersebut supaya lebih sukar disalahgunakan.
Kehilangan kali pertama mungkin dianggap kecuaian kecil, tetapi jumlah bayaran meningkat dengan ketara bagi kehilangan seterusnya. Lebih penting daripada bayaran ialah risiko identiti digunakan untuk membuka akaun, mendapatkan perkhidmatan atau membuat transaksi tanpa pengetahuan pemilik.
Apabila MyKad hilang, bertindak cepat: tentukan punca kehilangan, buat laporan polis jika diperlukan dan mohon gantian melalui saluran rasmi JPN.
