Ramai lepasan SPM dan SVM sebenarnya mahu bekerja dalam sektor awam, tetapi tidak pasti jawatan mana yang sesuai dengan kelayakan serta kemahiran mereka.
Ada yang lebih selesa melakukan kerja lapangan berbanding duduk di hadapan komputer sepanjang hari. Ada pula yang memang mempunyai minat mendalam terhadap dunia pemanduan, tahu menjaga kenderaan dan cukup berdisiplin ketika berada di jalan raya.
Bagi calon seperti ini, jawatan Pembantu Khidmat Am Gred H1 dalam bidang pengkhususan Pemanduan wajar diberikan perhatian.
Jawatan ini berada dalam Kumpulan Pelaksana dan boleh ditempatkan di pelbagai kementerian atau jabatan. Di bawah Sistem Saraan Perkhidmatan Awam atau SSPA, beberapa skim terdahulu seperti Pemandu Kenderaan, Pembantu Awam, Pembantu Operasi, Penghantar Notis dan Operator Loji telah digabungkan ke dalam skim baharu Pembantu Khidmat Am Gred H1.
Satu soalan yang kerap ditanya apabila jawatan ini dibincangkan ialah:
“Calon wanita boleh mohon ke?”
Ya, calon wanita boleh memohon.
Syarat umum rasmi SPA bagi Pembantu Khidmat Am Gred H1 tidak menetapkan jawatan ini untuk lelaki sahaja. Selagi calon memenuhi kelayakan akademik, mempunyai lesen yang sesuai dan mampu melaksanakan tugas yang ditetapkan, jantina bukan alasan untuk seseorang mengetepikan peluang ini.
Wanita yang cekap memandu, tenang menghadapi perjalanan jauh dan tahu menjaga keselamatan penumpang mempunyai ruang yang sama untuk membuktikan kebolehan.
Syarat Kelayakan Pembantu Khidmat Am Gred H1
Calon perlu memahami bahawa Pembantu Khidmat Am Gred H1 mempunyai beberapa bidang pengkhususan dalam SPA9, antaranya:
- Pembantu Khidmat Am Gred H1;
- Pembantu Khidmat Am Gred H1 (Am);
- Pembantu Khidmat Am Gred H1 (Pemanduan);
- Pembantu Khidmat Am Gred H1 (Operator Loji); dan
- Pembantu Khidmat Am Gred H1 (Am dan Menyelamat).
Jika minat utama anda ialah memandu kenderaan jabatan, pastikan pilihan Pembantu Khidmat Am Gred H1 (Pemanduan) diletakkan mengikut turutan keutamaan yang betul dalam bahagian “Jawatan Dimohon” di SPA9. Turutan tersebut digunakan SPA dalam mempertimbangkan bidang pengkhususan pilihan calon.
1. Kewarganegaraan dan umur
Calon mestilah warganegara Malaysia dan berumur sekurang-kurangnya 18 tahun pada tarikh tutup iklan.
Angka maksimum 48 tahun tidak dinyatakan sebagai syarat umum dalam halaman skim rasmi Pembantu Khidmat Am Gred H1. Calon perlu membaca iklan pengambilan sebenar kerana sesuatu urusan mungkin mempunyai ketetapan tambahan berdasarkan jenis lantikan atau keperluan agensi.
Jangan menarik diri hanya kerana umur anda melebihi angka yang tersebar dalam poster tidak rasmi. Jadikan iklan SPA sebagai rujukan utama.
2. Kelayakan akademik
Antara kelayakan asas yang diterima ialah:
- Sijil Pelajaran Malaysia atau kelayakan yang diiktiraf setaraf;
- Sijil Vokasional Malaysia dalam bidang berkaitan;
- SPM bersama Sijil Kemahiran Malaysia Tahap 2 dalam bidang berkaitan; atau
- SPM bersama Sijil Kemahiran Malaysia Tahap 3 dalam bidang berkaitan.
Calon juga mesti mempunyai Kepujian sekurang-kurangnya Gred C dalam Bahasa Melayu pada peringkat SPM, SVM atau kelayakan yang diiktiraf setaraf.
Gaji permulaan rasmi bergantung pada kelayakan:
- SPM atau SVM: RM1,500;
- SPM bersama SKM Tahap 2: RM1,561; dan
- SPM bersama SKM Tahap 3: RM1,622.
Jumlah tersebut ialah gaji pokok permulaan dan belum mengambil kira elaun atau bayaran lain yang mungkin layak diterima.
3. Lesen memandu yang sah
Bagi tugas berkaitan pemanduan, SPA menerima lesen JPJ daripada kelas berikut, mengikut jenis kenderaan dan tugasan:
B2, B, DA, D, E2, E1, E, F, G, H atau I.
Lesen tersebut mesti masih sah dan calon perlu berkebolehan memandu, mengendalikan serta menjaga kenderaan yang berada dalam skop tugasnya.
Pemegang Lesen Memandu Percubaan atau lesen P tidak layak menggunakan lesen tersebut bagi memenuhi syarat khas pemanduan.
Maklumat lesen turut dipaparkan dalam SPA9 melalui integrasi data dengan MyJPJ. Calon perlu memastikan maklumat lesen dalam rekod JPJ tepat dan dikemas kini.
4. Tahap kesihatan
Penghuraian kerja JPA menyatakan calon yang sesuai perlu mempunyai tahap kesihatan yang baik, bebas daripada pengaruh dadah dan alkohol serta mampu menjalankan tugas dalam dan luar pejabat.
Halaman skim umum tidak menetapkan “bebas semua penyakit kronik” atau “bebas rabun warna” sebagai syarat automatik bagi setiap calon PKA Pemanduan.
Namun, calon tetap perlu berada dalam keadaan yang membolehkan mereka memandu dengan selamat. Pemeriksaan kesihatan atau syarat tambahan boleh dikenakan berdasarkan iklan, jenis kenderaan dan keperluan kementerian atau jabatan.
Peluang Terbuka Kepada Calon Wanita
Masih ada yang menganggap pemandu kenderaan kerajaan mestilah lelaki.
Tanggapan ini semakin tidak sesuai dengan keadaan semasa. Wanita kini memandu kereta, van, bas, kenderaan komersial dan pelbagai kenderaan operasi dalam sektor awam serta swasta.
Apa yang dinilai bukan kekuatan fizikal semata-mata. Tugas pemanduan memerlukan:
- tumpuan yang tinggi;
- disiplin mematuhi undang-undang;
- ketenangan ketika berdepan kesesakan atau kecemasan;
- ketepatan masa;
- penjagaan rekod;
- kemahiran melayan penumpang secara profesional; dan
- kepekaan terhadap keadaan kenderaan.
Semua ciri ini boleh dimiliki oleh calon lelaki mahupun wanita.
Mengapa calon wanita juga diperlukan?
Sesetengah kementerian dan jabatan mempunyai ramai pegawai wanita yang perlu bergerak untuk menghadiri mesyuarat, lawatan kerja, program masyarakat atau urusan rasmi.
Dalam keadaan tertentu, kehadiran pemandu wanita boleh membantu dari sudut keselesaan, komunikasi dan kesesuaian operasi. Namun, perkara ini bergantung pada keperluan agensi dan bukan bermaksud tugas pemanduan wanita terhad kepada membawa pegawai wanita sahaja.
Calon wanita juga tidak perlu cuba meniru gaya kerja lelaki untuk dianggap layak.
Sifat cermat, teliti, sabar dan berhemah ketika memandu ialah kekuatan profesional. Kenderaan kerajaan merupakan aset awam, manakala penumpang yang dibawa ialah satu amanah besar.
Ringkasan Kerjaya PKA H1 Pemanduan
| Aspek | Perincian atau Maklumat Penting |
|---|---|
| Nama jawatan | Pembantu Khidmat Am Gred H1 – bidang pengkhususan Pemanduan |
| Kumpulan perkhidmatan | Pelaksana, Klasifikasi Kemahiran |
| Kelayakan akademik | SPM, SVM berkaitan atau SPM bersama SKM Tahap 2 atau Tahap 3 |
| Syarat Bahasa Melayu | Kepujian sekurang-kurangnya Gred C pada peringkat SPM atau SVM |
| Lesen memandu | B2, B, DA, D, E2, E1, E, F, G, H atau I mengikut tugasan; lesen P tidak diterima |
| Gaji pokok | Minimum RM1,500, maksimum RM4,680 dan kenaikan gaji tahunan RM100; gaji permulaan boleh berbeza mengikut kelayakan |
| Skop kerja utama | Memandu kenderaan rasmi, memastikan kenderaan selamat digunakan, mengemas kini rekod perjalanan dan penyelenggaraan serta melaporkan kerosakan |
| Tugas sokongan | Membantu pengurusan dokumen, logistik, persiapan mesyuarat, penghantaran barang atau tugas am pejabat mengikut arahan jabatan |
| Waktu bekerja | Mengikut ketetapan jabatan; tugasan rasmi tertentu mungkin melibatkan perjalanan awal pagi, lewat petang, hujung minggu atau kerja lebih masa |
| Kemudahan dan elaun | Tertakluk pada status lantikan, lokasi, tugas serta peraturan semasa; boleh merangkumi imbuhan tetap, bantuan sara hidup dan bayaran kerja lebih masa jika memenuhi syarat |
| Faedah persaraan | Pencen atau KWSP tidak boleh dianggap automatik; ia bergantung pada status dan terma lantikan yang tercatat dalam surat tawaran |
Jadual gaji rasmi SPA bagi Gred H1 ialah RM1,500 hingga RM4,680, dengan kadar kenaikan gaji tahunan RM100.
Kemudahan seperti rawatan, imbuhan perumahan, bantuan sara hidup dan bayaran kerja lebih masa pula tertakluk pada peraturan, lokasi, kelayakan serta status lantikan. JPA memberikan contoh bahawa pegawai PKA H1 boleh mengemukakan tuntutan elaun lebih masa atau memilih cuti gantian bagi tempoh yang layak, tertakluk pada kelulusan dan peraturan semasa.
Calon juga perlu berhati-hati dengan frasa “skim pencen pasti ada”. Pengambilan pegawai baharu boleh dibuat secara tetap atau Kontrak Interim mengikut dasar dan iklan semasa. Pegawai Kontrak Interim menerima gaji berdasarkan skim yang sama, tetapi faedah dan kemudahan tertakluk pada peraturan lantikan kontrak.
Skop Tugas Sebenar: Bukan Memandu Sahaja
Nama pengkhususannya ialah Pemanduan, tetapi tugas PKA H1 tidak berakhir selepas menghantar pegawai ke destinasi.
JPA menerangkan bahawa Pembantu Khidmat Am turut memberi sokongan operasi, mengurus dokumen dan membantu memastikan urusan pejabat berjalan lancar.
Sebelum memulakan perjalanan
Pemandu perlu memastikan kenderaan berada dalam keadaan baik dan sesuai dengan perjalanan. Pemeriksaan asas lazimnya melibatkan:
- tayar dan tekanan angin;
- lampu serta isyarat;
- minyak enjin dan cecair berkaitan;
- brek;
- tahap bahan api;
- kebersihan ruang penumpang; dan
- dokumen atau rekod kenderaan.
Jangan tunggu kenderaan rosak di tepi jalan baru hendak membuat laporan.
Keupayaan mengesan bunyi luar biasa, lampu amaran atau perubahan prestasi kenderaan boleh mengelakkan kerosakan yang lebih serius.
Semasa perjalanan
Pemandu wajib mematuhi undang-undang jalan raya walaupun membawa pegawai kanan atau sedang mengejar jadual.
Arahan untuk tiba cepat bukan lesen untuk memandu secara berbahaya.
Seorang pemandu kerajaan membawa tiga perkara serentak: keselamatan manusia, aset kerajaan dan imej jabatan.
Selepas perjalanan
Rekod penggunaan dan penyelenggaraan perlu dikemas kini mengikut kaedah yang ditetapkan. Sebarang kerosakan yang dikesan juga mesti dilaporkan.
Buku log bukan sekadar dokumen yang diisi untuk mencukupkan syarat. Rekod ini penting untuk mengesan penggunaan bahan api, jarak perjalanan, jadual servis dan keadaan kenderaan.
Apabila tiada tugasan memandu
Calon perlu bersedia melakukan tugas am yang diarahkan oleh jabatan.
Antaranya boleh melibatkan:
- menghantar atau mengambil dokumen;
- membuat salinan dan penjilidan;
- menyusun bilik mesyuarat;
- membantu logistik program rasmi;
- mengangkut peralatan;
- mengemas kini rekod;
- membantu kerja fail; atau
- melaksanakan sokongan operasi yang bersesuaian.
Penghuraian kerja rasmi memang meletakkan tugas pemanduan bersama fungsi sokongan pejabat dan operasi.
Sebab itu, calon yang berkata, “Saya mahu memandu sahaja, kerja lain saya tidak buat,” mungkin belum benar-benar memahami skim PKA.
Persediaan Menghadapi Proses Tapisan SPA
Proses pengambilan tidak semestinya sama bagi setiap urusan.
Bergantung pada jumlah calon, kementerian dan kaedah pengambilan, SPA boleh menetapkan tapisan seperti:
- Penilaian Online Memasuki Perkhidmatan Awam atau PSEE;
- ujian psikometrik;
- penilaian atau ujian kompetensi;
- semakan lesen dan dokumen;
- ujian praktikal pemanduan jika ditetapkan; dan
- temu duga.
Rekod keputusan SPA menunjukkan urusan Pembantu Khidmat Am H1 pernah menggunakan PSEE Ujian Psikometrik. Namun, calon mesti merujuk surat panggilan sendiri kerana komponen penilaian boleh berubah mengikut pengambilan.
Tidak ada bukti pada halaman skim rasmi bahawa setiap pengambilan PKA Pemanduan mesti melalui satu ujian tetap yang dikendalikan bersama JPJ. Lebih tepat untuk mengatakan bahawa calon perlu bersedia menghadapi ujian praktikal atau kompetensi sekiranya perkara tersebut dinyatakan dalam panggilan rasmi.
Persediaan ujian kompetensi pemanduan
Jika dipanggil menjalani ujian praktikal, calon perlu menunjukkan kemahiran sebenar, bukan sekadar memiliki lesen.
Antara perkara yang wajar dilatih ialah:
- Pemeriksaan kenderaan sebelum bergerak
Tahu memeriksa tayar, lampu, brek, minyak enjin dan peralatan kecemasan. - Kawalan kenderaan
Memandu, membelok, membrek, menukar lorong dan meletakkan kenderaan dengan selamat. - Pemanduan berhemah
Mematuhi had laju, menjaga jarak dan membaca risiko jalan raya. - Pengurusan penumpang
Memastikan penumpang selamat, menjaga tutur kata serta tidak membocorkan perbualan rasmi. - Pengetahuan penyelenggaraan asas
Memahami lampu amaran, jadual servis dan tindakan apabila berlaku kerosakan.
Calon yang sudah lama tidak memandu kenderaan tertentu perlu mendapatkan latihan semula sebelum hadir.
Persediaan temu duga SPA
Panel lazimnya mahu melihat sama ada calon mempunyai disiplin, kematangan dan kesesuaian dengan tugas.
Antara soalan yang boleh ditanya ialah:
- Mengapa anda berminat menjadi Pembantu Khidmat Am Pemanduan?
- Apakah pemeriksaan yang perlu dibuat sebelum memulakan perjalanan?
- Apakah tindakan anda jika pegawai meminta memandu melebihi had laju?
- Bagaimanakah anda menjaga kerahsiaan perbualan penumpang?
- Apakah tindakan jika kenderaan rosak ketika menjalankan tugas rasmi?
- Adakah anda bersedia menjalankan tugas am apabila tiada tugasan memandu?
- Bagaimanakah anda merekod perjalanan dalam buku log?
Jangan memberikan jawapan terlalu dibuat-buat.
Panel lebih menghargai calon yang faham bahawa jawatan ini memerlukan amanah, keselamatan, ketepatan masa dan kesediaan membantu operasi jabatan.
Dokumen yang perlu diperiksa
Sebelum hari penilaian atau temu duga, pastikan:
- kad pengenalan masih dalam keadaan baik;
- sijil SPM atau SVM tersedia;
- keputusan Bahasa Melayu memenuhi syarat;
- lesen memandu masih sah;
- kelas lesen sepadan dengan keperluan;
- maklumat lesen muncul dengan betul dalam SPA9;
- rekod permohonan masih aktif; dan
- semua arahan dalam surat panggilan dibaca.
SPA menghendaki calon membawa dokumen asal dan menyusunnya mengikut panduan temu duga yang diberikan.
Jangan Rendahkan Nilai Kerja Pemanduan
Ada orang melihat tugas pemandu sebagai pekerjaan biasa.
Namun, apabila seseorang membawa pegawai ke mesyuarat penting, menghantar dokumen rasmi atau mengendalikan perjalanan jabatan, keselamatan dan kelancaran urusan kerajaan berada di tangannya.
Satu kelewatan boleh menjejaskan jadual. Satu kecuaian boleh merosakkan aset. Satu tindakan berbahaya di jalan raya boleh mengancam nyawa.
Bagi calon wanita, jangan biarkan stigma lama membuatkan anda berasa bidang ini bukan tempat anda. Jika anda mempunyai lesen yang betul, mahir memandu, berdisiplin dan sanggup belajar, mohonlah dengan yakin.
Bagi calon lelaki pula, jangan menganggap pengalaman memandu bertahun-tahun sudah cukup. Tingkatkan pengetahuan tentang penjagaan kenderaan, etika perkhidmatan dan pengurusan rekod.
Setiap pekerjaan yang halal mempunyai maruahnya. Pembantu Khidmat Am Pemanduan bukan sekadar orang yang memegang stereng, tetapi penjaga keselamatan penumpang, aset awam dan nama baik organisasi.
Soalan Lazim
1. Adakah lesen motosikal B2 sahaja melayakkan saya memohon tugas pemanduan ini?
Lesen B2 termasuk dalam senarai lesen yang diterima bagi memenuhi keperluan khas tertentu. Namun, kelayakan sebenar bergantung pada jenis tugas dan kenderaan yang hendak dikendalikan.
Jika kekosongan memerlukan pemanduan kereta atau van, lesen B2 sahaja tidak melayakkan anda memandu kenderaan tersebut. Calon yang mempunyai lesen D, DA atau kelas berkaitan mempunyai skop pertimbangan yang lebih luas. Lesen P pula tidak diterima.
2. Bagaimanakah struktur kenaikan pangkat PKA Pemanduan di bawah SSPA?
Skim Pembantu Khidmat Am mempunyai gred H1, H2, H3 dan H4. Pergerakan ke gred lebih tinggi bergantung pada syarat skim, prestasi, kompetensi, perakuan ketua jabatan, kekosongan dan ketetapan semasa.
Kenaikan pangkat bukan automatik berdasarkan tempoh berkhidmat sahaja. Pegawai perlu menjaga rekod tatatertib, prestasi dan tahap kemahiran.
3. Jika tiada tugasan memandu pada hari tersebut, apakah kerja yang perlu dilakukan?
Anda boleh diarahkan membantu tugas am pejabat atau sokongan operasi.
Contohnya termasuk penghantaran dokumen, penyediaan bilik mesyuarat, kerja logistik, pengurusan rekod, bantuan fail dan tugasan lain yang bersesuaian. Skim ini memang menggabungkan fungsi pemanduan dengan sokongan operasi serta kelancaran urusan pejabat.
