Bila anak mula masuk umur 12 tahun, banyak perkara mula berubah. Mereka semakin berdikari, sudah hampir melangkah ke alam sekolah menengah, dan mula memerlukan dokumen pengenalan diri yang lebih rasmi untuk pelbagai urusan.
Bagi ibu bapa, permohonan MyKad kali pertama ini boleh dianggap sebagai satu “milestone” penting. Daripada hanya menggunakan sijil lahir atau MyKid, anak kini akan mempunyai kad pengenalan sendiri yang akan digunakan untuk urusan sekolah, peperiksaan, kesihatan, perjalanan, akaun tertentu dan pelbagai urusan rasmi lain pada masa akan datang.
Namun, dalam kesibukan kerja, urusan rumah, sekolah anak dan komitmen harian, perkara ini mudah tertangguh. Ada ibu bapa yang hanya teringat selepas beberapa bulan anak genap 12 tahun.
Sebenarnya, permohonan MyKad anak 12 tahun tidaklah rumit jika dokumen disediakan awal. Yang penting, ibu bapa tahu had umur, tempoh masa, siapa perlu hadir bersama anak dan apa dokumen yang wajib dibawa.
Menurut Jabatan Pendaftaran Negara (JPN), setiap kanak-kanak warganegara yang mencapai umur 12 tahun wajib mendaftar untuk mendapatkan kad pengenalan. Permohonan ini dibuat di kaunter JPN bersama penganjur, iaitu ibu, bapa atau penjaga yang dibenarkan.
Kelayakan Umur & Tempoh Masa Permohonan MyKad Anak 12 Tahun
Untuk permohonan MyKad kali pertama, pemohon mestilah telah genap berumur 12 tahun tetapi belum mencapai umur 16 tahun. Ini bermaksud ibu bapa masih boleh membuat permohonan dalam lingkungan umur tersebut, tetapi sebaiknya jangan tunggu terlalu lama.
Poin paling penting ialah tempoh 30 hari pertama selepas anak genap 12 tahun.
JPN menyatakan bahawa permohonan perlu dibuat dalam tempoh 30 hari dari tarikh anak genap berumur 12 tahun. Jika tidak, bayaran proses akan dikenakan.
Untuk warganegara, tiada bayaran dikenakan jika permohonan dibuat dari umur 12 tahun hingga 12 tahun 30 hari. Namun, jika permohonan dibuat selepas tempoh itu, iaitu bermula 12 tahun 30 hari hingga sebelum 16 tahun, bayaran proses sebanyak RM10 dikenakan mengikut jadual bayaran JPN.
Mudah kata, kalau anak sudah genap 12 tahun, cuba rancang terus tarikh ke JPN. Jangan tunggu cuti panjang atau tunggu “nanti senang”, sebab urusan kecil seperti ini kadang-kadang boleh terlajak beberapa bulan tanpa sedar.
Dokumen Asal & Kehadiran Anak Bersama Ibu Bapa/Penjaga
Permohonan MyKad anak 12 tahun bukan urusan yang boleh dibuat oleh ibu bapa sahaja tanpa anak hadir. Anak sebagai pemohon perlu hadir sendiri ke kaunter JPN bersama penganjur.
JPN menetapkan bahawa pemohon perlu hadir bersama penganjur. Penganjur boleh terdiri daripada ibu atau bapa, atau penjaga seperti datuk, nenek, ibu saudara, bapa saudara, kakak atau abang yang berusia melebihi 21 tahun.
Antara dokumen asal yang perlu dibawa ialah:
- Sijil Kelahiran anak; atau
- Sijil Anak Angkat; atau
- Sijil Warganegara; atau
- Pengesahan Taraf Warganegara; atau
- dokumen lain yang dinyatakan oleh JPN mengikut keadaan pemohon.
Bagi penganjur pula, dokumen utama yang perlu dibawa ialah Kad Pengenalan penganjur, sama ada ibu, bapa atau penjaga.
Jika penjaga bukan dalam kategori biasa atau tidak mempunyai hubungan kekeluargaan yang jelas, dokumen tambahan seperti surat akuan berkanun dan surat pengesahan penjagaan daripada Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) perlu dibawa bersama.
Tips mudah untuk ibu bapa: sebelum keluar rumah, semak dua perkara utama — anak hadir bersama dan dokumen asal dibawa. Jangan hanya bawa salinan fotostat kerana JPN menyatakan dokumen yang perlu dikemukakan adalah dokumen asal.
Pengesahan Alamat & Kod Pakaian Untuk Gambar MyKad
Ini bahagian yang ibu bapa selalu terlepas pandang.
Jika alamat anak tidak selaras dengan alamat penganjur, JPN memerlukan dokumen sokongan alamat. Antara dokumen yang boleh digunakan termasuk bil elektrik, bil air, bil pembentungan, bil utiliti, cukai pintu, cukai taksiran, borang taksiran cukai pendapatan, perjanjian jual beli rumah, perjanjian atau resit sewa rumah, atau dokumen sokongan daripada pihak berautoriti seperti Penghulu, Ketua Kampung, Tuai Rumah, ADUN, Ahli Parlimen, majikan, ATM atau dokumen lain yang seumpamanya. Dokumen ini boleh dibawa dalam bentuk asal atau salinan yang disahkan.
Jadi, jika alamat dalam dokumen ibu bapa tidak sama dengan alamat tempat tinggal semasa, lebih baik sediakan bil utiliti atau dokumen sokongan siap-siap. Ini boleh menjimatkan masa dan mengelakkan perlu datang semula pada hari lain.
Satu lagi perkara penting ialah pakaian anak untuk gambar MyKad.
Untuk gambar kad pengenalan, elakkan pakaian berwarna terlalu cerah atau putih kerana ia boleh tenggelam dengan latar belakang gambar. Pilihan warna yang lebih selamat ialah:
- merah terang
- hitam
- biru gelap
- warna gelap yang kemas dan tidak bercorak keterlaluan
Pastikan anak berpakaian sopan, rambut kemas dan wajah tidak terlindung. Bagi anak perempuan yang bertudung, pilih tudung berwarna gelap atau jelas supaya wajah nampak kemas dalam gambar.
Pakaian tidak perlu mahal. Cukup bersih, kemas dan sesuai untuk urusan rasmi.
Jadual Ringkasan Checklist Sebelum Ke JPN
| Perkara | Apa Yang Perlu Ibu Bapa Semak | Catatan Ringkas |
|---|---|---|
| Umur anak | Anak sudah genap 12 tahun tetapi belum mencapai 16 tahun | Mohon awal selepas genap 12 tahun |
| Tempoh terbaik | Dalam 30 hari pertama selepas genap 12 tahun | Elak bayaran proses RM10 |
| Kehadiran anak | Anak wajib hadir ke kaunter JPN | Tidak boleh ibu bapa urus seorang diri |
| Penganjur | Ibu, bapa atau penjaga yang dibenarkan | Bawa MyKad penganjur |
| Dokumen anak | Sijil lahir asal atau dokumen pengenalan berkaitan | Jangan hanya bawa salinan |
| Borang | Borang JPN.KP01 diisi lengkap | Dapatkan borang asal di kaunter JPN |
| Alamat berbeza | Sediakan bil utiliti atau dokumen sokongan alamat | Terutama jika alamat tidak sama dengan penganjur |
| Pakaian anak | Elak putih/warna terlalu cerah | Pilih merah terang, hitam atau biru gelap |
| Masa hadir | Datang awal dan elak waktu puncak | Lebih mudah jika bawa anak ketika jadual tidak terlalu padat |
Soalan Lazim Permohonan MyKad Anak 12 Tahun
1. Bolehkan penjaga selain ibu bapa membawa anak membuat MyKad?
Boleh, tetapi tertakluk kepada kategori penjaga yang dibenarkan oleh JPN seperti datuk, nenek, ibu saudara, bapa saudara, kakak atau abang yang berusia melebihi 21 tahun. Jika penganjur selain kategori tersebut, dokumen tambahan seperti surat akuan berkanun dan surat pengesahan penjagaan daripada JKM perlu dibawa bersama.
2. Berapa denda jika lewat mohon MyKad anak 12 tahun?
Jika permohonan tidak dibuat dalam tempoh 30 hari dari tarikh anak genap 12 tahun, bayaran proses akan dikenakan. Bagi warganegara dalam lingkungan 12 tahun 30 hari hingga sebelum 16 tahun, jumlah bayaran proses yang dinyatakan JPN ialah RM10.
3. Apakah jenis bil utiliti yang boleh digunakan jika alamat berbeza?
Antara dokumen sokongan alamat yang diterima termasuk bil elektrik, bil air, bil pembentungan, bil utiliti, cukai pintu, cukai taksiran, borang taksiran cukai pendapatan, perjanjian jual beli rumah, perjanjian atau resit sewa rumah serta dokumen sokongan pihak berautoriti seperti Penghulu, Ketua Kampung, Tuai Rumah, ADUN, Ahli Parlimen, majikan atau ATM.
4. Perlu bawa gambar pasport sendiri ke JPN?
Untuk permohonan MyKad, gambar biasanya diambil semasa urusan di kaunter JPN. Namun, ibu bapa tetap digalakkan memastikan anak berpakaian kemas dan sesuai kerana gambar tersebut akan digunakan pada MyKad.
Urusan MyKad anak 12 tahun mungkin nampak kecil, tetapi ia penting untuk perjalanan anak masuk ke fasa remaja dan sekolah menengah. Bila dokumen lengkap, anak hadir bersama, pakaian sesuai dan alamat disahkan awal, urusan di JPN biasanya lebih mudah dan kurang stres.
Ibu bapa boleh rancang masa terluang, contohnya selepas peperiksaan, ketika cuti sekolah atau pada hari yang tidak terlalu padat dengan urusan kerja. Yang penting, jangan bertangguh sampai terlajak lebih 30 hari jika mahu elak bayaran proses.
Untuk maklumat rasmi dan semakan lanjut, ibu bapa boleh merujuk laman web Jabatan Pendaftaran Negara di www.jpn.gov.my.
