Pelancaran rasmi Akta Antibuli 2026 [Akta 876] pada 16 Jun 2026 oleh Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Datuk Seri Azalina Othman Said membuka satu fasa baharu dalam usaha negara menangani budaya buli.
Bagi ibu bapa, ini bukan lagi isu kecil yang boleh diselesaikan dengan ayat, “Budak-budak biasalah bergurau.” Jika perbuatan itu menyebabkan mangsa tertekan, malu, cedera, takut, dipulaukan atau diaibkan di alam siber, ia boleh menjadi kes undang-undang.
Perkara paling besar yang ibu bapa perlu faham ialah konsep Liabiliti Bersama. Dalam bahasa mudah, jika anak bawah 18 tahun membuli, ibu bapa atau penjaga boleh turut menanggung kesan kewangan yang diputuskan oleh Tribunal.
Ungkapan mudahnya begini: anak membuli, ibu bapa boleh bayar akibatnya.
Apa Itu Liabiliti Bersama Ibu Bapa Di Bawah Akta 876?
Liabiliti bersama bermaksud tanggungjawab tidak berhenti pada anak yang melakukan buli sahaja. Jika pelaku masih di bawah umur 18 tahun, ibu bapa atau penjaga boleh dipertanggungjawabkan terhadap perintah sivil, denda atau pampasan yang diarahkan oleh Tribunal.
Ini bukan bermaksud semua ibu bapa terus dianggap bersalah secara automatik. Namun, undang-undang baharu ini memberi mesej jelas bahawa ibu bapa tidak boleh lepas tangan apabila anak terlibat dalam kes buli serius.
Bagi keluarga, kesannya boleh besar. Ia bukan sekadar dipanggil ke sekolah atau menandatangani surat aku janji. Kes boleh dibawa ke Tribunal, mangsa boleh menuntut pampasan, dan ibu bapa mungkin perlu menanggung bayaran yang diputuskan.
Lebih penting, akta ini mengingatkan kita bahawa didikan anak bukan hanya tentang keputusan peperiksaan. Cara anak melayan rakan, cara mereka bercakap dalam kumpulan WhatsApp, cara mereka menggunakan TikTok, Instagram atau Telegram, semuanya kini perlu dipantau dengan lebih serius.
Fakta Penting & Had Kuasa Tribunal Antibuli
| Aspek Perundangan | Peruntukan Di Bawah Akta 876 | Implikasi Kepada Keluarga / Mangsa |
|---|---|---|
| Had Umur Pesalah | Akta ini terpakai kepada pelaku buli berumur bawah 18 tahun. | Kes buli melibatkan murid sekolah, remaja dan kanak-kanak boleh dibawa ke mekanisme khas Tribunal. |
| Penubuhan Tribunal | Tribunal bagi Antibuli diwujudkan di bawah Seksyen 25 Akta 876. | Mangsa mempunyai saluran khusus untuk mengemukakan tuntutan berkaitan buli tanpa perlu terus melalui proses mahkamah sivil biasa. |
| Pemfailan Aduan | Aduan boleh difailkan secara dalam talian melalui platform Tribunal tanpa perlu laporan polis terlebih dahulu. | Memudahkan mangsa dan keluarga membuat aduan dengan lebih cepat, terutama dalam kes buli sekolah atau buli siber. |
| Pampasan Sivil | Seksyen 43 Akta 876 memperuntukkan kuasa Tribunal untuk mengarahkan pampasan sivil sehingga RM250,000. | Keluarga pelaku boleh berdepan beban kewangan besar jika Tribunal memutuskan wujud kerugian, trauma, kos rawatan atau kerosakan lain terhadap mangsa. |
| Perintah Pemulihan | Tribunal boleh mengarahkan permohonan maaf, penghapusan kandungan siber, bayaran munasabah, ganti rugi dan sesi kaunseling. | Fokus bukan hanya menghukum, tetapi membetulkan tingkah laku dan memulihkan mangsa serta pelaku. |
Jadual ini menunjukkan satu perkara penting: buli kini sudah masuk dalam ruang undang-undang yang lebih tersusun. Mangsa tidak lagi bergantung semata-mata kepada tindakan disiplin sekolah.
Revolusi Tribunal Bagi Antibuli: Bukan Sekadar Menghukum, Tetapi Memulihkan
Tribunal bagi Antibuli atau TAB diwujudkan sebagai mekanisme khas untuk menangani kes buli dengan lebih pantas, mesra kanak-kanak dan kurang membebankan mangsa.
Dalam kes biasa, keluarga mangsa mungkin takut untuk membawa kes ke mahkamah kerana kos peguam, tempoh prosiding yang panjang dan tekanan emosi. Tribunal ini memberi satu laluan yang lebih mudah diakses, termasuk melalui pemfailan aduan secara dalam talian.
Pendekatan Tribunal ini juga berasaskan konsep perundangan restoratif. Maksudnya, tumpuan bukan sekadar menghukum pelaku, tetapi juga:
- memberi pampasan kepada mangsa;
- memulihkan pelaku melalui kaunseling;
- menghentikan kandungan buli di media sosial;
- menggalakkan permohonan maaf yang bertanggungjawab;
- mengelakkan perbuatan buli berulang.
Dalam konteks keluarga, ini sangat penting. Anak yang membuli tidak cukup sekadar dimarahi. Mereka perlu faham kesan perbuatan mereka terhadap emosi, maruah dan keselamatan orang lain.
Bagi mangsa pula, keadilan bukan sekadar melihat pelaku dihukum. Mangsa juga memerlukan pemulihan, sokongan, pengiktirafan bahawa mereka telah disakiti, dan ruang untuk kembali hidup dengan lebih tenang.
Ibu bapa dan guru boleh mengikuti perkembangan undang-undang ini melalui Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang (BHEUU), Jabatan Perdana Menteri di sini: KLIK SINI
Soalan Lazim Akta Antibuli 2026
1. Adakah ibu bapa boleh dipenjarakan jika anak membuli?
Akta ini menekankan tanggungjawab sivil dan liabiliti bersama, khususnya berkaitan perintah Tribunal seperti pampasan, kos munasabah, permohonan maaf, penghapusan kandungan dan kaunseling. Jika wujud unsur jenayah lain, pihak berkuasa boleh menilai di bawah undang-undang berkaitan. Ibu bapa perlu merujuk nasihat undang-undang jika menerima notis rasmi.
2. Bagaimana cara mangsa membuat aduan terus ke Tribunal?
Mangsa atau wakil boleh menggunakan platform Tribunal bagi Antibuli secara dalam talian. Aduan akan dinilai untuk menentukan sama ada perbuatan tersebut termasuk dalam takrif buli di bawah Akta 876.
3. Adakah akta ini terpakai untuk buli siber di media sosial?
Ya, buli siber termasuk antara bentuk perbuatan yang boleh diberi perhatian, terutama jika ia menyebabkan tekanan psikologi, penghinaan, pengasingan sosial atau kemudaratan kepada mangsa. Kandungan seperti video memalukan, komen menghina, penyebaran gambar, ugutan dan mesej berulang boleh menjadi serius.
4. Bolehkah sekolah lepas tangan dan menyerahkan semuanya kepada Tribunal?
Tidak sepatutnya. Sekolah masih mempunyai tanggungjawab menjaga keselamatan murid, mengurus disiplin, memberi intervensi awal dan bekerjasama dengan ibu bapa. Tribunal ialah saluran undang-undang tambahan, bukan alasan untuk sekolah mengabaikan tanggungjawab pencegahan dan pemantauan.
Akta 876 sepatutnya menjadi loceng amaran kepada semua keluarga. Didikan akhlak tidak boleh diserahkan kepada sekolah semata-mata. Ibu bapa perlu tahu siapa kawan anak, apa yang mereka tulis di gajet, bagaimana mereka bergurau, dan sama ada “gurauan” itu sebenarnya sedang menyakitkan orang lain.
Anak yang baik tidak lahir hanya daripada nasihat sekali-sekala. Mereka dibentuk melalui pemantauan, teguran, contoh di rumah dan keberanian ibu bapa untuk berkata “itu salah” sebelum perbuatan kecil menjadi kes undang-undang besar. Buli bukan budaya kuat. Buli ialah tanda empati sedang hilang, dan tugas kita bersama ialah mengembalikannya sebelum lebih ramai anak menjadi mangsa.
