Ramai anak-anak yang bekerja pernah lalui situasi ini. Ibu atau ayah ada ubat darah tinggi, kencing manis, kolesterol, jantung atau penyakit kronik lain yang perlu diambil setiap bulan. Temu janji doktor mungkin sudah selesai, tetapi urusan mengambil ubat susulan masih perlu dibuat. Kadang-kadang terpaksa ambil cuti separuh hari semata-mata untuk ke hospital atau klinik kesihatan.
Bagi pesakit sendiri, menunggu di farmasi bukan perkara kecil. Datang awal pagi, cari parkir, ambil nombor, tunggu giliran, kemudian barulah dapat ubat. Kalau pesakit warga emas, penjaga pula perlu fikir soal kerusi roda, cuaca, kesesakan, waktu makan ubat dan perjalanan balik. Yang bekerja pula terkejar-kejar antara tugas pejabat dan tanggungjawab keluarga.
Sebenarnya, farmasi Kementerian Kesihatan Malaysia sudah lama memperkenalkan perkhidmatan nilai tambah untuk memudahkan pengambilan ubat susulan. Antaranya MyUBAT, Ubat Melalui Pos, Farmasi Pandu Lalu atau Drive-Thru, dan Locker4U. Tujuannya mudah: pesakit tidak perlu beratur lama di kaunter farmasi jika ubat itu adalah bekalan susulan yang boleh diurus melalui sistem lebih terancang.
Dari sudut pegawai farmasi, perkhidmatan seperti ini memang digalakkan kerana ia membantu pesakit mengambil ubat secara lebih konsisten. Bila ubat lebih mudah diambil, pesakit lebih cenderung meneruskan rawatan. Pada masa yang sama, farmasi juga boleh menyediakan ubat lebih awal, mengurangkan kesesakan kaunter dan memberi ruang kepada pesakit baru atau kes yang lebih memerlukan penerangan terperinci.
Apa Itu MyUBAT?
MyUBAT ialah aplikasi telefon pintar yang dibangunkan untuk memudahkan pesakit mendapatkan perkhidmatan nilai tambah farmasi tanpa perlu hadir ke kaunter farmasi setiap kali membuat permohonan. Menurut maklumat rasmi, MyUBAT membolehkan pesakit membuat permohonan perkhidmatan nilai tambah farmasi, menjejak bungkusan ubat bagi perkhidmatan Ubat Melalui Pos, serta menyemak tarikh bekalan susulan.
Portal rasmi Malaysia.gov.my turut menjelaskan bahawa aplikasi MyUBAT membolehkan pesakit mengurus bekalan ubat susulan tanpa perlu hadir secara fizikal ke kaunter farmasi, termasuk pendaftaran akaun secara atas talian, paparan rekod preskripsi dan pembekalan ubat susulan.
Bahasa mudahnya, MyUBAT ialah “pintu digital” untuk urusan ubat susulan. Pesakit atau penjaga boleh mengurus permohonan melalui aplikasi, bergantung kepada fasiliti KKM yang telah menyediakan perkhidmatan tersebut.
Kenapa Farmasi KKM Menggalakkan Perkhidmatan Ini?
Kalau dilihat dari luar, orang mungkin fikir perkhidmatan ini sekadar untuk elak beratur. Sebenarnya, manfaatnya lebih besar.
Farmasi menggalakkan sistem nilai tambah seperti MyUBAT, UMP, Drive-Thru dan Locker4U kerana ia membantu:
- mengurangkan masa menunggu pesakit;
- memudahkan pesakit kronik mendapatkan ubat susulan;
- mengurangkan kesesakan di kaunter farmasi;
- membolehkan ubat disediakan lebih awal;
- membantu penjaga merancang masa dengan lebih baik;
- meningkatkan kepatuhan pesakit terhadap pengambilan ubat;
- mengurangkan kos perjalanan pesakit yang tinggal jauh.
Dalam garis panduan MyUBAT KKM, perkhidmatan nilai tambah farmasi termasuk Ubat Melalui Pos, Farmasi Pandu Lalu, sistem janji temu dan Locker4U dinyatakan sebagai kaedah yang memudahkan pengambilan ubat susulan pesakit. Pada tahun 2020, inisiatif ini dilaporkan membantu memudahkan pengambilan ubat susulan untuk sebahagian besar preskripsi susulan.
Bagi pesakit kronik, perkara paling penting ialah ubat tidak terputus. Bila sistem pengambilan lebih mudah, risiko terlupa ambil ubat susulan atau menangguh kerana sibuk juga boleh dikurangkan.
Siapa Yang Sesuai Guna MyUBAT Dan Perkhidmatan Nilai Tambah Farmasi?
Perkhidmatan ini sangat sesuai untuk:
- pesakit darah tinggi;
- pesakit kencing manis;
- pesakit kolesterol;
- pesakit asma;
- pesakit jantung;
- pesakit yang mengambil ubat susulan secara berkala;
- warga emas yang sukar datang kerap ke hospital atau klinik;
- anak-anak bekerja yang mengurus ubat ibu bapa;
- penjaga yang tinggal jauh daripada fasiliti kesihatan;
- golongan profesional yang susah ambil cuti;
- pesakit yang mahu kurangkan masa menunggu di farmasi.
Namun, tidak semua ubat atau preskripsi sesuai dihantar atau diambil melalui kaedah tertentu. Ada ubat yang memerlukan penerangan khas, kawalan suhu, semakan lanjut atau kehadiran pesakit. Sebab itu, kelulusan perkhidmatan bergantung kepada penilaian pihak farmasi.
Kaedah 1: Ubat Melalui Pos
Ubat Melalui Pos atau UMP ialah perkhidmatan penghantaran ubat susulan ke alamat pesakit. Ini antara pilihan paling membantu untuk pesakit yang tinggal jauh, anak bekerja yang sukar membawa ibu bapa ke farmasi, atau pesakit yang tidak mahu berulang-alik hanya untuk mengambil ubat susulan.
Melalui UMP, ubat disediakan oleh pihak farmasi dan dihantar melalui perkhidmatan pos atau kurier yang ditetapkan. Dalam aplikasi MyUBAT, pengguna boleh menjejak bungkusan ubat bagi perkhidmatan Ubat Melalui Pos.
UMP sesuai untuk situasi seperti:
- pesakit tinggal jauh dari hospital;
- penjaga bekerja dan sukar ambil cuti;
- pesakit warga emas kurang sesuai menunggu lama;
- bekalan ubat susulan adalah stabil;
- alamat penerimaan jelas dan ada orang boleh menerima bungkusan.
Tip orang farmasi: pastikan alamat rumah ditulis lengkap. Sertakan nombor telefon yang aktif. Jika tinggal di kawasan apartment, pejabat, asrama atau rumah sewa, pastikan ada orang yang boleh menerima bungkusan.
Kaedah 2: Farmasi Pandu Lalu / Drive-Thru
Farmasi Pandu Lalu atau Drive-Thru pula sesuai untuk pesakit atau penjaga yang masih boleh datang ke fasiliti kesihatan, tetapi tidak mahu masuk dan menunggu lama di kaunter farmasi.
Konsepnya mudah. Ubat susulan disediakan lebih awal, kemudian pesakit atau wakil mengambilnya di laluan pandu lalu pada masa yang ditetapkan. Ini sangat membantu untuk penjaga yang membawa warga emas, anak kecil atau pesakit yang sukar berjalan jauh.
Drive-Thru sesuai untuk:
- pesakit yang tinggal dekat dengan fasiliti;
- penjaga yang memandu;
- pesakit yang mahu pengambilan cepat;
- pekerja yang mahu ambil ubat semasa rehat atau selepas kerja;
- pesakit yang tidak sesuai menunggu lama di ruang farmasi.
Cuma jangan datang sesuka hati tanpa semakan. Biasanya pengambilan perlu mengikut tarikh dan masa yang ditetapkan supaya ubat sudah siap dan tidak mengganggu aliran kerja farmasi.
Kaedah 3: Locker4U / Lokar Ubat
Locker4U atau Lokar Ubat ialah perkhidmatan pengambilan ubat melalui lokar yang disediakan di fasiliti tertentu. Pesakit tidak perlu beratur di kaunter biasa. Ubat disediakan lebih awal dan diletakkan di lokar, kemudian pesakit mengambilnya mengikut arahan yang diberikan.
Perkhidmatan ini sesuai untuk pesakit yang mahu fleksibiliti masa, terutama jika waktu bekerja mereka tidak mudah untuk datang lama ke farmasi.
Locker4U sesuai untuk:
- pekerja yang sibuk;
- penjaga yang hanya boleh singgah sekejap;
- pesakit yang mahu ambil ubat tanpa menunggu giliran panjang;
- fasiliti yang menyediakan sistem lokar ubat;
- ubat susulan yang sesuai disimpan sementara dalam lokar mengikut syarat farmasi.
Namun, pesakit perlu patuh pada tempoh pengambilan. Jangan biarkan ubat terlalu lama dalam lokar. Ikut arahan SMS, aplikasi atau makluman daripada farmasi.
Kaedah 4: Kaunter Farmasi Dengan Janji Temu Susulan
Walaupun artikel ini fokus kepada MyUBAT, UMP, Drive-Thru dan Locker4U, kaunter farmasi tetap penting. Ada pesakit yang masih perlu hadir ke kaunter, terutama jika:
- ubat baru dimulakan;
- dos baru ditukar;
- pesakit perlukan kaunseling ubat;
- ubat memerlukan penerangan khas;
- ada masalah kesan sampingan;
- pesakit keliru cara makan ubat;
- preskripsi memerlukan semakan lanjut.
Jangan anggap semua urusan ubat sesuai dihantar atau diambil tanpa bertemu pegawai farmasi. Jika ada perubahan ubat atau pesakit tidak faham cara makan, datang ke kaunter dan bertanya adalah pilihan terbaik.
Cara Daftar MyUBAT
Langkah asas untuk menggunakan MyUBAT adalah seperti berikut:
1. Muat turun aplikasi MyUBAT
Cari aplikasi MyUBAT melalui Google Play Store atau Apple App Store. Pastikan aplikasi yang dimuat turun adalah aplikasi rasmi.
2. Daftar akaun pengguna
Manual pengguna MyUBAT menyenaraikan fungsi seperti pendaftaran akaun baharu, log masuk, terlupa kata laluan, dashboard, pengesahan identiti dan pembekalan ubat susulan. Aplikasi ini boleh diakses melalui telefon pintar, tablet atau komputer/laptop.
3. Lengkapkan pengesahan identiti
Ikut arahan dalam aplikasi. Masukkan maklumat yang diminta dengan betul. Pastikan nombor telefon aktif kerana notifikasi atau pengesahan mungkin diperlukan.
4. Semak rekod preskripsi
Jika fasiliti kesihatan KKM anda sudah berintegrasi dengan MyUBAT, rekod preskripsi dan pembekalan ubat boleh dipaparkan dalam aplikasi. Portal Malaysia.gov.my menyatakan MyUBAT membolehkan paparan rekod preskripsi dan pembekalan ubat daripada fasiliti KKM yang telah berintegrasi dengan MyUBAT.
5. Pilih permohonan perkhidmatan nilai tambah
Pilih jenis perkhidmatan yang tersedia seperti Ubat Melalui Pos, Farmasi Pandu Lalu atau Lokar Ubat, bergantung kepada fasiliti dan kelayakan ubat.
6. Masukkan maklumat janji temu atau bekalan susulan
Pilih tarikh, fasiliti, kaedah pengambilan dan maklumat lain yang diminta. Pastikan semua maklumat tepat sebelum hantar permohonan.
7. Tunggu pengesahan daripada pihak farmasi
Permohonan biasanya perlu disemak. Jangan anggap terus lulus. Semak notifikasi dalam aplikasi, SMS atau panggilan jika ada.
8. Ikut arahan pengambilan atau penghantaran
Jika UMP, pastikan alamat betul. Jika Drive-Thru, datang pada masa yang ditetapkan. Jika Locker4U, ikut arahan kod atau lokasi lokar yang diberi.
Cara Semak Fasiliti Yang Menyediakan MyUBAT
Tidak semua fasiliti menyediakan semua jenis perkhidmatan. Ada fasiliti yang menyediakan UMP tetapi belum ada Locker4U. Ada yang ada Drive-Thru tetapi waktu operasinya tertentu.
Portal MyUBAT rasmi menyediakan senarai fasiliti KKM yang menawarkan perkhidmatan seperti Kaunter Farmasi, Ubat Melalui Pos, Farmasi Pandu Lalu dan Lokar Ubat, serta boleh ditapis mengikut negeri dan kata kunci.
Sebelum membuat rancangan, semak dahulu:
- negeri;
- nama hospital atau klinik kesihatan;
- jenis perkhidmatan yang tersedia;
- kaedah permohonan;
- arahan khusus fasiliti;
- waktu operasi jika berkaitan.
Ini penting kerana pengalaman pengguna mungkin berbeza antara fasiliti besar, hospital daerah dan klinik kesihatan.
Tip Orang Farmasi Supaya Permohonan Tidak Tertangguh
Pertama, jangan tunggu ubat tinggal satu atau dua biji baru mahu mohon. Buat permohonan lebih awal mengikut tarikh bekalan susulan yang dinyatakan. MyUBAT mempunyai fungsi semakan tarikh bekalan susulan, jadi gunakan fungsi itu dengan baik.
Kedua, pastikan nombor telefon aktif. Jika farmasi perlu hubungi pesakit tetapi nombor tidak dapat dihubungi, proses boleh tertangguh.
Ketiga, pastikan alamat lengkap jika guna UMP. Masukkan nombor rumah, nama jalan, taman, poskod, daerah, negeri dan maklumat tambahan jika perlu.
Keempat, jangan ubah sendiri dos ubat. Perkhidmatan ini memudahkan pengambilan ubat, bukan menggantikan nasihat doktor atau pegawai farmasi.
Kelima, jika ubat berubah selepas jumpa doktor, maklumkan kepada farmasi. Jangan guna maklumat lama jika preskripsi sudah bertukar.
Keenam, simpan ubat dengan betul selepas diterima. Ada ubat yang perlu dijauhkan daripada panas, kelembapan atau cahaya terus.
Kesilapan Yang Selalu Berlaku
Antara kesilapan yang biasa berlaku ialah pesakit menyangka semua ubat boleh dipos. Tidak semestinya. Ada ubat yang mungkin tidak sesuai dihantar melalui pos bergantung kepada jenis, kestabilan, kawalan suhu atau keperluan kaunseling.
Kesilapan kedua, penjaga daftar menggunakan nombor telefon sendiri tetapi tidak memaklumkan kepada pesakit. Bila farmasi hubungi, pesakit tidak tahu apa-apa. Jika anak menguruskan akaun ibu bapa, pastikan semua pihak faham siapa yang menerima makluman.
Kesilapan ketiga, pesakit tidak datang pada slot Drive-Thru atau tidak mengambil ubat Locker4U dalam tempoh yang ditetapkan. Ini boleh mengganggu aliran kerja farmasi dan menyebabkan ubat perlu diurus semula.
Kesilapan keempat, pesakit tidak menyemak baki ubat di rumah. Bila ubat habis, baru panik. Untuk pesakit kronik, pengurusan stok ubat di rumah sangat penting.
FAQ MyUBAT, UMP, Drive-Thru Dan Locker4U
1. Apa itu MyUBAT?
MyUBAT ialah aplikasi rasmi untuk memudahkan pesakit memohon perkhidmatan nilai tambah farmasi, menjejak bungkusan Ubat Melalui Pos dan menyemak tarikh bekalan ubat susulan.
2. Adakah semua pesakit boleh guna MyUBAT?
MyUBAT sesuai untuk pesakit yang mempunyai ubat susulan daripada fasiliti KKM yang telah menyediakan atau berintegrasi dengan perkhidmatan ini. Kelayakan bergantung kepada rekod preskripsi dan penilaian farmasi.
3. Adakah semua ubat boleh dihantar melalui pos?
Tidak semestinya. Ada ubat yang mungkin tidak sesuai dihantar melalui pos kerana faktor jenis ubat, kestabilan, kawalan suhu atau keperluan penerangan khas.
4. Apa beza UMP, Drive-Thru dan Locker4U?
UMP menghantar ubat ke alamat pesakit. Drive-Thru membolehkan pesakit mengambil ubat melalui laluan pandu lalu. Locker4U membolehkan pesakit mengambil ubat daripada lokar ubat yang disediakan di fasiliti tertentu.
5. Perlu bayar untuk Ubat Melalui Pos?
Caj dan kaedah bayaran boleh bergantung kepada polisi semasa dan fasiliti. Semak maklumat dalam aplikasi MyUBAT atau bertanya terus kepada farmasi fasiliti berkaitan.
6. Boleh anak daftarkan MyUBAT untuk ibu bapa?
Boleh membantu, tetapi maklumat pesakit perlu tepat dan pengesahan identiti perlu mengikut arahan aplikasi. Pastikan pesakit atau penjaga yang sah tahu maklumat akaun dan nombor telefon yang digunakan.
7. Kalau preskripsi baru berubah, boleh terus guna permohonan lama?
Sebaiknya semak semula dengan farmasi. Jika ubat atau dos berubah, maklumat bekalan susulan juga mungkin berubah.
8. Apa perlu dibuat jika bungkusan ubat belum sampai?
Gunakan fungsi tracking dalam MyUBAT bagi perkhidmatan Ubat Melalui Pos. Jika masih tidak jelas, hubungi farmasi fasiliti yang mengurus permohonan.
9. Adakah Locker4U tersedia di semua hospital?
Tidak. Ketersediaan Locker4U bergantung kepada fasiliti. Semak senarai fasiliti dan jenis perkhidmatan melalui portal MyUBAT rasmi atau hubungi farmasi hospital/klinik berkaitan.
10. Boleh terus datang Drive-Thru tanpa permohonan awal?
Biasanya pengambilan Drive-Thru memerlukan susunan awal supaya ubat disediakan terlebih dahulu. Ikut arahan fasiliti dan jangan datang tanpa pengesahan.
11. Jika tidak pandai guna aplikasi, masih boleh ambil ubat di kaunter?
Ya. Kaunter farmasi masih berfungsi seperti biasa. MyUBAT dan perkhidmatan nilai tambah ialah pilihan untuk memudahkan pesakit yang sesuai, bukan memaksa semua orang menggunakan aplikasi.
12. Apa manfaat paling besar untuk penjaga yang bekerja?
Manfaat paling besar ialah penjimatan masa. Penjaga boleh merancang pengambilan ubat ibu bapa tanpa perlu menunggu lama di kaunter farmasi setiap kali bekalan susulan diperlukan.
Jika anda menjaga ibu bapa yang ada ubat bulanan, atau anda sendiri pesakit kronik yang sibuk bekerja, cuba semak sama ada fasiliti KKM anda menyediakan MyUBAT, UMP, Drive-Thru atau Locker4U. Jangan tunggu sampai ubat hampir habis baru hendak bertanya. Muat turun aplikasi MyUBAT, semak rekod ubat susulan dan berbincang dengan pegawai farmasi tentang kaedah paling sesuai untuk keadaan anda. Kadang-kadang perubahan kecil seperti memilih Ubat Melalui Pos atau Locker4U boleh menjimatkan banyak masa, tenaga dan perjalanan keluarga.
