Anak Lahir Luar Negara Kini Layak Warganegara Automatik Jika Ibu Rakyat Malaysia — Berkuat Kuasa 1 Jun 2026
Isu kewarganegaraan anak yang lahir di luar negara hasil perkahwinan ibu warganegara Malaysia dengan pasangan warga asing akhirnya menemui titik penyelesaian selepas bertahun-tahun dibangkitkan. Perubahan besar ini berlaku susulan pindaan Perlembagaan Persekutuan berkaitan kewarganegaraan yang telah diluluskan Parlimen pada tahun 2024.
Sebelum ini, undang-undang Malaysia hanya membenarkan bapa warganegara memberi kewarganegaraan automatik kepada anak yang lahir di luar negara. Ibu warganegara Malaysia pula terpaksa melalui proses permohonan yang panjang, tidak menentu dan dalam banyak kes menyebabkan anak menjadi stateless atau tertangguh bertahun-tahun.
Kini, kerajaan mengesahkan bahawa pelaksanaan kewarganegaraan automatik ini dijangka berkuat kuasa seawal 1 Jun 2026, tertakluk kepada pewartaan akhir dan perkenan Yang di-Pertuan Agong.
Apa Yang Telah Berubah Dalam Undang-Undang?
Pindaan Perlembagaan ini memberi hak sama rata kepada ibu warganegara Malaysia untuk menurunkan kewarganegaraan kepada anak yang lahir di luar negara.
Maksudnya:
Anak yang lahir di luar Malaysia kepada ibu rakyat Malaysia akan terus diiktiraf sebagai warganegara Malaysia secara automatik, sama seperti situasi jika bapa adalah rakyat Malaysia.
Ini adalah perubahan paling signifikan dalam sejarah undang-undang kewarganegaraan negara yang selama ini dikritik kerana bersifat diskriminasi jantina.
Bila Ia Akan Dilaksanakan?
Kerajaan mensasarkan tarikh pelaksanaan pada:
1 Jun 2026
Ketika ini, Kementerian Dalam Negeri sedang memuktamadkan:
- Peraturan pelaksanaan
- Sistem pra-pendaftaran dalam talian
- Prosedur baharu di Jabatan Pendaftaran Negara (JPN)
Pelaksanaan rasmi masih menunggu pewartaan dan perkenan Yang di-Pertuan Agong.
Kenapa Perubahan Ini Sangat Penting?
1. Menghapus diskriminasi jantina dalam undang-undang
Selama ini hanya bapa boleh memberi kewarganegaraan automatik. Pindaan ini mengiktiraf hak ibu sebagai warganegara.
2. Mengurangkan kes anak tanpa kerakyatan (stateless)
Ramai anak terpaksa menunggu bertahun-tahun tanpa dokumen rasmi.
3. Memudahkan urusan keluarga Malaysia di luar negara
Ibu bapa tidak lagi perlu melalui proses rayuan dan permohonan rumit.
4. Memberi kepastian undang-undang jangka panjang
Keluarga kini mempunyai prosedur yang jelas dan automatik.
Perkara Penting Yang Perlu Difahami
Walaupun berita ini sangat positif, ada beberapa perkara penting:
- Ia tidak retroaktif (tidak terpakai kepada kelahiran sebelum tarikh kuat kuasa)
- Masih tertakluk kepada peraturan pelaksanaan rasmi
- Sistem pendaftaran baharu akan diumumkan oleh JPN / KDN
Siapa Yang Akan Mendapat Manfaat?
Anak yang:
- Lahir di luar negara
- Ibu adalah warganegara Malaysia
- Bapa adalah warga asing
- Lahir selepas tarikh kuat kuasa pindaan
Apa Tindakan Ibu Bapa Selepas 1 Jun 2026?
Kerajaan memaklumkan bahawa sistem pra-pendaftaran dalam talian akan diperkenalkan. Ibu bapa hanya perlu:
- Daftar kelahiran anak
- Kemukakan dokumen ibu sebagai warganegara
- Proses kewarganegaraan akan berlaku secara automatik
Kesimpulan
Ini adalah antara reformasi undang-undang kewarganegaraan paling besar dalam sejarah Malaysia. Ia bukan sahaja memberi keadilan kepada ibu warganegara, tetapi menyelesaikan ribuan kes tertangguh yang telah lama menjadi isu.
Mulai 1 Jun 2026, anak yang lahir di luar negara kepada ibu rakyat Malaysia tidak lagi perlu melalui proses permohonan yang rumit. Mereka akan diiktiraf sebagai warganegara Malaysia secara automatik.
Sumber Sahih Rujukan
- The Vocket –
https://thevocket.com/anak-hasil-perkahwinan-ibu-malaysia-warga-asing-layak-dapat-warganegara-automatik-seawal-1-jun/ - Malay Mail – Citizenship law amendment set to take effect June 1
https://www.malaymail.com/news/malaysia/2026/02/10/citizenship-law-amendment-set-to-take-effect-june-1/208659 - Sinar Harian – Kewarganegaraan automatik anak lahir luar negara
https://www.sinarharian.com.my/article/763243/berita/nasional/kewarganegaraan-automatik-anak-lahir-di-luar-negara-kuat-kuasa-jun-atau-julai-ini - Rujukan Undang-Undang Kewarganegaraan Malaysia
https://en.wikipedia.org/wiki/Malaysian_nationality_law
Perubahan ini memberi sinar baharu kepada ribuan keluarga Malaysia di luar negara yang selama ini berdepan kesukaran mendapatkan pengiktirafan kewarganegaraan untuk anak mereka.