Pengenalan
Isu sama ada suami dan isteri boleh bekerja di tempat yang sama sering menjadi persoalan dalam kalangan pekerja di Malaysia. Ada yang percaya ia dilarang oleh undang-undang, manakala ada pula yang beranggapan ia hanya mitos.
Hakikatnya, isu ini bukan soal halal atau haram dari sudut undang-undang buruh, sebaliknya berkait rapat dengan polisi majikan, etika kerja dan konflik kepentingan.
Artikel ini akan menjelaskan:
- kedudukan sebenar undang-undang Malaysia
- peranan Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA)
- pandangan Jabatan Tenaga Kerja (JTK)
- sektor yang lazim mengenakan sekatan
- perkara penting yang pekerja perlu faham
Adakah Undang-Undang Malaysia Melarang Suami Isteri Bekerja Bersama?
Jawapan ringkas: Tidak
Setakat ini, tiada peruntukan khusus dalam undang-undang buruh Malaysia yang melarang suami dan isteri bekerja di tempat yang sama.
Akta Kerja 1955 (Employment Act 1955) hanya mengawal perkara seperti:
- syarat minimum pekerjaan
- waktu bekerja
- gaji dan elaun
- cuti dan kebajikan pekerja
Akta ini tidak menyentuh larangan hubungan kekeluargaan di tempat kerja. Oleh itu, dari sudut perundangan negara:
✔️ Suami isteri boleh bekerja bersama
❌ Larangan bukan datang daripada undang-undang buruh
Jika Tiada Larangan Undang-Undang, Kenapa Ada Sekatan?
Jawapannya ialah polisi majikan dan pengurusan konflik kepentingan.
Apa Itu Konflik Kepentingan?
Konflik kepentingan berlaku apabila hubungan peribadi:
- boleh mempengaruhi keputusan kerja
- menjejaskan keadilan dan profesionalisme
- mewujudkan persepsi pilih kasih
Majikan berhak menetapkan polisi dalaman bagi:
- melindungi integriti organisasi
- memastikan penilaian prestasi adil
- mengelakkan salah guna kuasa
Peranan Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA)
Dalam sektor perkhidmatan awam, JPA tidak mengeluarkan larangan mutlak terhadap suami isteri bekerja dalam organisasi yang sama.
Namun, melalui:
- garis panduan tatakelakuan pegawai awam
- prinsip integriti dan tadbir urus
- pengurusan konflik kepentingan
pegawai awam tidak dibenarkan berada dalam situasi yang boleh menjejaskan keadilan, seperti:
- hubungan penyelia dan bawahan antara pasangan
- penglibatan dalam keputusan yang memberi manfaat kepada pasangan
Amalan biasa dalam perkhidmatan awam ialah:
- pasangan boleh bekerja dalam kementerian/jabatan sama
- tetapi penempatan berlainan unit atau rantaian kuasa akan dipertimbangkan
Ini adalah langkah pengurusan, bukan hukuman atau larangan perkahwinan.
Pandangan Jabatan Tenaga Kerja (JTK)
Dari sudut Jabatan Tenaga Kerja Malaysia:
- hubungan suami isteri bukan isu undang-undang buruh
- majikan berhak menetapkan terma dan syarat pekerjaan melalui kontrak dan polisi dalaman
- selagi polisi tersebut tidak bercanggah dengan Akta Kerja, ia boleh dikuatkuasakan
Ini bermakna:
Sekatan suami isteri bekerja bersama adalah hak pengurusan majikan, bukan arahan kerajaan.
Sektor Yang Lazim Mengehadkan Penempatan Suami Isteri
⚠️ Penting: Kebanyakannya bukan larangan total, tetapi sekatan penempatan.
1. Perkhidmatan Awam
- Tidak digalakkan hubungan penyelia–bawahan
- Fokus kepada integriti dan ketelusan
2. Bank & Institusi Kewangan
- Kawalan dalaman ketat
- Elak manipulasi dan kebocoran maklumat
3. Firma Audit & Perakaunan
- Perlu kebebasan profesional
- Elak konflik kepentingan dalam audit
4. Badan Beruniform & Keselamatan
- Faktor keselamatan dan rantaian arahan
- Penempatan operasi dikawal ketat
Polisi Majikan Mengikat Jika Dipersetujui
Jika polisi berkaitan hubungan keluarga:
- dinyatakan dalam kontrak
- dimasukkan dalam buku panduan pekerja
- ditandatangani oleh pekerja
maka polisi tersebut mengikat secara sah di peringkat organisasi.
Kegagalan mematuhi atau menyembunyikan hubungan boleh dianggap:
- pelanggaran tatakelakuan
- salah laku disiplin
- isu integriti
Ringkasan Fakta Penting Untuk Pekerja
✔️ Tiada larangan undang-undang Malaysia
✔️ Sekatan datang daripada polisi majikan
✔️ Fokus kepada konflik kepentingan, bukan status perkahwinan
✔️ Lazimnya melibatkan penempatan dan rantaian kuasa
✔️ Isytihar hubungan jika diminta adalah langkah selamat
Kesimpulan
Di Malaysia, suami isteri tidak dilarang bekerja bersama oleh undang-undang buruh. Namun, majikan — termasuk sektor awam — berhak menetapkan polisi dalaman bagi menjaga integriti, keadilan dan tadbir urus organisasi.
Sebagai pekerja, pendekatan paling profesional ialah:
- memahami polisi majikan
- bersikap telus
- mengelakkan konflik kepentingan
Ini bukan sahaja melindungi organisasi, tetapi juga melindungi kerjaya anda sendiri.
Sumber Rujukan Rasmi
Maklumat dalam artikel ini dirujuk dan diselaraskan berdasarkan sumber berikut:
- Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA)
– Garis panduan tatakelakuan pegawai awam & pengurusan konflik kepentingan
– Portal rasmi: jpa.gov.my - Jabatan Tenaga Kerja Malaysia (JTK)
– Tafsiran Akta Kerja 1955 & hak pengurusan majikan
– Portal rasmi: jtksm.mohr.gov.my - Akta Kerja 1955 (Employment Act 1955)
– Undang-undang buruh utama Malaysia