Isu penempatan guru yang menyebabkan suami isteri terpisah jauh bukanlah cerita baharu dalam sistem pendidikan negara. Antara kisah paling kerap dibangkitkan ialah apabila suami bertugas di Semenanjung seperti Kedah, manakala isteri ditempatkan di pedalaman Sarawak atau Sabah selepas lantikan sebagai guru tetap. Situasi ini sering dikongsi dalam komuniti guru dan media sosial sebagai realiti pahit yang terpaksa diterima demi kerjaya.
Bagi sebahagian calon, penempatan jauh dianggap sementara. Namun, hakikat yang dihadapi ramai guru ialah tempoh menunggu pertukaran boleh mengambil masa bertahun-tahun, dengan alasan lazim seperti “tiada kekosongan” atau “keperluan perkhidmatan”. Keadaan ini memberi kesan besar kepada emosi, kewangan dan kesejahteraan keluarga, khususnya pasangan muda dan guru baharu.
Artikel ini membincangkan isu yang sering digelar “Duka Lara” dalam kalangan guru, khususnya berkaitan penempatan di bawah Suruhanjaya Perkhidmatan Pendidikan Malaysia (SPP). Perbincangan dibuat secara seimbang, berfakta dan berpandukan realiti sistem, supaya calon guru dan masyarakat memahami konteks sebenar isu ini.
Apakah Itu Isu “Duka Lara” Dalam Penempatan Guru?
“Duka Lara” bukan istilah rasmi, tetapi merujuk kepada keadaan emosi dan tekanan keluarga apabila pasangan guru:
- Ditempatkan di negeri atau zon berbeza
- Terpaksa hidup berjauhan dalam tempoh lama
- Sukar mendapatkan pertukaran walaupun telah berkahwin
Isu ini paling ketara melibatkan penempatan:
- Sabah dan Sarawak (pedalaman & luar bandar)
- Opsyen kritikal yang kekurangan guru
Kenapa Penempatan Jauh Masih Berlaku?
Dari sudut pentadbiran, penempatan guru dibuat berdasarkan keperluan perkhidmatan nasional, antaranya:
- Kekurangan guru di kawasan tertentu
- Keperluan opsyen subjek (contoh: Sains, Matematik, Pendidikan Khas)
- Imbangan agihan guru antara negeri
- Tarikh dan kelompok lantikan
Secara realiti, Sabah dan Sarawak sering berdepan kekurangan guru, menyebabkan ramai calon baharu — termasuk yang sudah berkahwin — ditempatkan di sana sebagai keutamaan perkhidmatan.
Artikel berkaitan: Boleh Ke Saya Merayu Untuk Posting Dekat Dengan Pasangan (PJJ)? Ini Realiti Sebenar
Kenapa Sukar Mendapat Pertukaran Walaupun Sudah Kahwin?
Ini persoalan paling kerap ditanya guru baharu. Jawapan ringkasnya: pertukaran bukan hak automatik.
Antara sebab utama:
- Kekosongan di negeri dipohon belum wujud
- Guru pengganti belum mencukupi
- Keutamaan diberi kepada kesinambungan pengajaran murid
- Proses pertukaran melibatkan kelulusan berperingkat
Akibatnya, ada guru yang terpaksa:
- Berjauhan 3 hingga 5 tahun
- Bergantung kepada cuti sekolah untuk bertemu keluarga
- Menanggung kos perjalanan dan tekanan emosi berpanjangan
Perspektif Sistem vs Perspektif Kemanusiaan
Dari sudut sistem:
- Sekolah pedalaman tidak boleh dibiarkan tanpa guru
- Murid berhak mendapat pendidikan berkualiti
- Penempatan dibuat berdasarkan kepentingan nasional
Dari sudut kemanusiaan:
- Guru juga suami, isteri, ibu dan ayah
- Hubungan keluarga dan kesihatan mental terjejas
- Tekanan emosi boleh menjejaskan kualiti pengajaran
👉 Isu sebenar bukan niat sistem, tetapi ketidakseimbangan antara keperluan perkhidmatan dan kebajikan keluarga.
Contoh Situasi Sebenar (Ringkas)
Situasi:
Suami bertugas sebagai penjawat awam di Kedah. Isteri dilantik sebagai guru dan ditempatkan di pedalaman Sarawak.
Realiti yang dihadapi:
- Permohonan pertukaran dibuat setiap tahun
- Jawapan diterima: “Tiada kekosongan”
- Perlu menunggu sehingga ada guru lain berpindah keluar
Situasi ini bukan kes terpencil, tetapi dialami oleh ramai guru lantikan baharu.
Apa Yang Guru Boleh Buat? (Langkah Realistik)
Walaupun tiada jalan pintas, beberapa langkah lazim diambil:
- Mengemukakan permohonan pertukaran secara konsisten
- Menyediakan dokumen sokongan:
- Surat nikah
- Surat penempatan pasangan
- Dokumen kesihatan (jika berkaitan)
- Berhubung secara berhemah dengan pentadbir sekolah dan PPD
- Mengurus emosi dan komunikasi pasangan dengan matang
Template Ringkas Mindset Guru Baharu
“Penempatan ini adalah fasa, bukan destinasi akhir.
Aku berkhidmat dengan ikhlas, sambil berusaha secara sah dan berhemah.”
Template mindset ini penting untuk:
- Elak tekanan emosi melampau
- Kekal profesional
- Mengelakkan keputusan terburu-buru seperti berhenti kerja
Sumber & Rujukan Sahih
- Portal rasmi SPP:
https://www.spp.gov.my - Portal Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM):
https://www.moe.gov.my - Pekeliling dan hebahan rasmi berkaitan urusan perkhidmatan guru
Nota: Keputusan penempatan dan pertukaran hanya sah melalui saluran rasmi SPP/KPM, bukan khabar angin media sosial.
Penutup
Isu “Duka Lara” dalam penempatan SPP adalah realiti pahit tetapi benar dalam profesion perguruan. Ia menuntut bukan sahaja ilmu dan kemahiran mengajar, tetapi juga kesabaran, pengorbanan dan kekuatan emosi.
Bagi calon guru, fahamilah sejak awal bahawa:
Menjadi guru bukan sekadar pekerjaan,
tetapi amanah negara yang kadang-kadang menguji keluarga.